Jak zarejestrować znak towarowy w Polsce

20.12.2018 4 minuty na przeczytanie artykułu
Akademia Bezpieczeństwa Ekonomiczno-Prawnego

Wysoka podaż i silna konkurencja to cechy charakterystyczne współczesnej, globalnej gospodarki. W tych okolicznościach skuteczne odróżnienie towaru bądź usługi od propozycji konkurentów stanowi warunek zaistnienia na rynku oferty każdego przedsiębiorcy.

I choć nie przesądza o sukcesie handlowym, to jest konieczne by w pamięci klienta wytworzyć skojarzenia pomiędzy konkretnym towarem bądź usługą a potrzebą klienta, której zaspokojeniu mają one służyć. Skuteczny sposób odróżniania jest również bazą dla budowania skojarzeń jakościowych i, co najłatwiej dostrzegalne, posiada silny potencjał marketingowy. Może być też nośnikiem informacji o towarze bądź usłudze.

Narzędziem, które może realizować wszystkie te funkcje, jest znak towarowy. To inaczej oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny[1] lub w innej precyzyjnej formie[2], umieszczone na towarze, towarzyszące jego oferowaniu lub towarzyszące świadczeniu usługi. Trzy podstawowe rodzaje znaków to znaki: słowne, graficzne i słowno – graficzne. Znak powinien różnić się od innych, istniejących już oznaczeń, tak aby móc identyfikować konkretny towar bądź usługę, a tym samym zapewniać niezakłócony przepływ dóbr pomiędzy przedsiębiorcą a klientem. W warunkach gospodarki wolnorynkowej jest to rola na tyle doniosła, że wyłączność korzystania ze znaku towarowego przez przedsiębiorcę została objęta ochroną prawną. Aby jednak ochronę taką uzyskać, konieczne jest zarejestrowanie danego znaku towarowego. Na terenie Unii Europejskiej możliwa jest rejestracja znaku w ramach rejestrów kraju członkowskiego bądź na obszarze całej Unii. Poniżej zawarte zostały podstawowe informacje na temat rejestracji krajowego znaku towarowego w Polsce, celem przedstawienia w ogólnym zarysie przebiegu tego procesu.

Rejestracji znaku towarowego w oparciu o polskie przepisy prawa dokonuje się w Urzędzie Patentowym Rzeczpospolitej Polskiej („UP”). Procedura rejestracyjna składa się z trzech, zasadniczych etapów:

  1. Zgłoszenie znaku towarowego

Zgłoszenie należy złożyć na papierowym formularzu, którego wersja cyfrowa dostępna jest na stronie internetowej UP pod adresem URL: http://www.uprp.pl/formularze-do-wydruku/Menu05,790,1,index,pl/, lub w formie elektronicznej. W formularzu trzeba:

  1. wskazać osobę zgłaszającą znak towarowy;
  2. przedstawić znak towarowy; choć w przepisach jest mowa o załączeniu pięciu fotografii/odbitek, w praktyce wystarczy graficzne przedstawienie znaku w samym formularzu;
  3. wyszczególnić towary bądź usługi, dla oznaczania których znak towarowy będzie używany; wyszczególnienia należy dokonać przy użyciu tzw. klasyfikacji nicejskiej, czyli podzielonej na klasy listy wszystkie towarów i usług, dla których znak może zostać zarejestrowany; każda klasa ma swój numer; wykaz klas znajduje się na pod adresem URL: http://tmclass.tmdn.org/ec2/; wyliczenie musi być jasne, precyzyjne; nie może posługiwać się ogólnikowymi zwrotami, użytymi dla oznaczenia klasy; oraz
  4. uiścić opłatę zgłoszeniową, która wynosi 450 zł (za zgłoszenie w formie elektronicznej – 400 zł); w ramach tej kwoty można zarejestrować znak dla towarów/usług z jednej klasy; za towary/usługi z każdej kolejnej klasy należy dodatkowo zapłacić 120 zł.

 

  1. Badanie zgłoszenia przez UP

Urząd Patentowy bada, czy złożone zgłoszenie spełnia wymogi formalne (np. czy zostało prawidłowo opłacone). Jeśli zgłoszenie nie jest obarczone brakami lub jeśli ewentualne braki zostały terminowo uzupełnione po wezwaniu zgłaszającego, UP przystępuje do merytorycznego rozpoznania zgłoszenia, tj. sprawdza, czy nie zachodzą bezwzględne (weryfikowane z urzędu) przeszkody uniemożliwiające zarejestrowanie danego oznaczenia jako znaku towarowego. Przesłanek tych jest kilkanaście. Zasadniczo sprowadzają się one do istnienia okoliczności, które sprawiają, że znak nie jest wystarczająco charakterystyczny (nie ma cech odróżniających go od innych oznaczeń), zawiera w sobie niedozwolone lub zastrzeżone elementy (np. godło RP) bądź jego używanie byłoby sprzeczne z porządkiem prawnym. Jeśli UP stwierdzi istnienie takiej przeszkody, odmawia rejestracji, w całości lub w części, tj. dla niektórych towarów/usług. Jeśli UP nie stwierdzi istnienia przeszkody bezwzględnej, publikuje informację o zgłoszeniu znaku w „Biuletynie Urzędu Patentowego”.

  1. Rejestracja / postępowanie w sprawie sprzeciwu

Od momentu publikacji w „Biuletynie Urzędu Patentowego” rozpoczyna swój bieg 3 – miesięczny okres na zgłaszanie przez osoby trzecie sprzeciwu wobec rejestracji danego znaku towarowego. Podstawą do wniesienia sprzeciwu jest okoliczność, że rejestracja znaku towarowego naruszy lub może naruszyć prawa tej osoby trzeciej. Z reguły wynika to z faktu, że zarejestrował on już taki sam lub podobny znak dla takich samych lub podobnych towarów lub usług albo że, będąc twórcą znaku graficznego, nie udzielił zgłaszającemu znak prawa do posługiwania się nim. UP informuje zgłaszającego o tym, czy został już wcześniej zgłoszony taki sam lub podobny znak towarowy, przeznaczone dla oznaczania takich samych lub podobnych towarów lub usług. Zawiadomienie takie nie ma jednak żadnych skutków prawnych i samo w sobie nie jest przeszkodą do rejestracji znaku.

W przypadku wniesienia sprzeciwu przez osobę trzecią, UP wyznacza stronom czas na polubowne rozwiązanie sporu. Jeśli nie przyniesie to rozwiązania sporu, UP wydaje decyzję, w której oddala sprzeciw albo uznaje go za zasadny i odmawia rejestracji znaku. W przypadku oddalenia sprzeciwu lub w przypadku gdy żaden sprzeciw nie został wniesiony, UP wydaje warunkową decyzję rejestracyjną, tj. rejestruje znak pod warunkiem wniesienia opłaty za pierwszy okres ochrony (jej wysokość jest ustalana przez UP na podstawie liczby wybranych klas). Na potwierdzenie dokonanej rejestracji UP wydaje zgłaszającemu tzw. świadectwo ochronne, czyli dokument potwierdzający otrzymanie prawa ochronnego na znak towarowy. Prawo ochronne daje zgłaszającemu wyłączność na korzystanie z zarejestrowanego znaku na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, polegające na oznaczaniu tym znakiem określonych w decyzji towarów lub usług.

Rejestracja znaku towarowego jest dokonywana na 10 lat, ale można ją przedłużać na kolejne 10–letnie okresy, uiszczając nie wcześniej niż na rok przed upływem danego okresu stosowaną opłatę (ewentualnie w terminie 6 miesięcy po upływie tego okresu). Wynosi ona obecnie 200 zł za wniosek o przedłużenie (jeśli wniosek o przedłużenie został złożony w terminie 6 miesięcy po upływie okresu ochrony – 300 zł)  + 400 zł za każdą klasę towarów/usług objętą rejestracją. Należy podkreślić, że rejestracja znaku towarowego obejmuje jego jedną formę słowną, graficzną lub słowno–graficzną (w tym jedną, określoną kolorystykę). Jeśli uprawniony chce posiadać ochronę także na inne wersje danego znaku, musi zgłosić te wersje jako odrębne znaki towarowe.

Jakub Horoch

 

[1] W przypadku krajowego znaku towarowego w Polsce.

[2] W przypadku unijnego znaku towarowego.

Współfinansowane ze środków Fundacji PZU

Program dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich 2018