Wyższa emerytura dzięki kapitałowi początkowemu. Jak go wyliczyć?

29.12.2017 3 minuty na przeczytanie artykułu

pixabay.com

Od 1 października br. w Polsce obowiązywać będzie obniżony wiek emerytalny. Skorzysta z niego zapewne wiele tysięcy uprawnionych osób, które już od 1 września 2017 roku mogą składać wnioski o emeryturę. Do jej wyliczenia będzie potrzebne wcześniejsze ustalenie wysokości kapitału początkowego.

Osoby, które będą przechodzić na emeryturę, korzystając z obniżenia wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), będą miały wyliczone świadczenie według zreformowanych zasad. Zgodnie z nimi wysokość ich emerytury zależeć będzie od zwaloryzowanego kapitału początkowego, składek zgromadzonych na koncie emerytalnym oraz średniej oczekiwanej długości życia po przejściu na emeryturę.

Obecnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych zapisuje składki emerytalne każdemu ubezpieczonemu na jego indywidulanym koncie emerytalnym. Jednak przed reformą emerytalną, jaką przeprowadzono w 1999 roku, pracodawca przesyłał składki do ZUS zbiorczo za wszystkich pracowników. Teraz ZUS musi „rozdzielić” je pomiędzy ubezpieczonych. Stąd właśnie wynika konieczność wyliczenia tzw. kapitału początkowego. A kto powinien się starać o takie wyliczenie?

Komu ZUS wyliczy kapitał początkowy?

Przed przejściem na emeryturę kapitał początkowy muszą wyliczyć osoby, które urodziły się po 31 grudnia 1948 roku i zatrudnione były przed 1 stycznia 1999 roku przez co najmniej pół roku. Jeśli bowiem tego nie zrobią ich świadczenie emerytalne będzie niższe, ponieważ uwzględniać będzie tylko składki zapłacone po 1998 roku.

Jak informuje ZUS, kapitał początkowy zostanie wyliczony również osobom urodzonym wcześniej, czyli przed 1949 rokiem, które:

– złożyły po raz pierwszy wniosek o emeryturę z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego po 31 grudnia 2008 r. i wystąpiły o obliczenie emerytury według nowych, zreformowanych zasad,

– mają okresy składkowe i nieskładkowe – co najmniej 20 lat w przypadku kobiet lub co najmniej 25 lat w przypadku mężczyzn; przy wyliczaniu kapitału początkowego ZUS może wziąć pod uwagę okresy nieskładkowe tylko w takim wymiarze, który nie będzie przekraczać 1/3 okresów składkowych,

– po tym, gdy osiągnęły powszechny wiek emerytalny, dalej były objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym.

O ponowne przeliczenie kapitału początkowego mogą wnioskować również osoby, które miały ten kapitał wyliczony przed zmianą zasad na bardziej korzystne dla ubezpieczonych.

Jakie dokumenty będą potrzebne?

Aby wyliczyć kapitał początkowy, należy złożyć właściwy wniosek w ZUS. Zanim jednak to zrobimy, należy zgromadzić dokumenty potwierdzające nasze zatrudnienie i staż pracy przed 1999 rokiem. Są to świadectwa pracy lub zaświadczenia od pracodawców, formularze ZUS Rp-7 potwierdzające zatrudnienie i wynagrodzenie czy też legitymacja ubezpieczeniowa.

W ZUS należy przedstawić również odpisy aktów urodzenia dzieci, jeżeli ktoś korzystał z urlopów wychowawczych lub opiekował się dziećmi, a także zaświadczenie z uczelni potwierdzające okres studiów i programowy tok ich trwania.

Jeżeli natomiast ktoś opłacał składkę na Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego rolników, to potrzebne będzie, potwierdzające to, zaświadczenie z KRUS.

Osoby, które przed 1999 rokiem przebywały na zasiłku dla bezrobotnych powinny w ZUS przedstawić również zaświadczenie z urzędu pracy potwierdzające okres pobierania zasiłku i kwotę wypłacanych zasiłków za poszczególne lata.

Gdzie szukać zaświadczeń ze zlikwidowanych zakładów pracy?

Bywa jednak, że nie posiadamy wszystkich dokumentów potwierdzających nasze zatrudnienie i zarobki. Co więcej, mogło się również zdarzyć, że firma, w której pracowaliśmy przed 1999 rokiem, już nie istnieje. Wówczas w udokumentowaniu pracy może pomóc sam ZUS. Opracował on bowiem bazę informacyjną, w której można znaleźć zlikwidowane przedsiębiorstwa z adresem, gdzie dostępne są ich dokumenty.

Dokumentów ze zlikwidowanych firm możemy szukać również w bazie stworzonej przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych.

Jeśli jednak nie uda nam się znaleźć niezbędnych dokumentów, możemy powołać się na zeznania świadków, czyli osób, które z nami pracowały. Poświadczenie takie może być przedstawione w ZUS jako dowód naszego zatrudnienia.

Jak złożyć wniosek?

Specjalny formularz wniosku o ustalenie kapitału początkowego ZUS kp-1 oraz kwestionariusz okresów składkowych i nieskładkowych ZUS Rp-6 znajdziemy na stronie internetowej ZUS. Po ich wypełnieniu i podpisaniu musimy przesłać je do Zakładu lub też dostarczyć osobiście wraz z dokumentami potwierdzającymi nasze zatrudnienie oraz wynagrodzenie.

Informację o ustaleniu kapitału początkowego otrzymamy od ZUS listownie na adres wskazany we wniosku, nie musimy więc fatygować się do oddziału osobiście. ZUS może uznać, że do podjęcia decyzji o ustaleniu kapitału początkowego potrzebne mu jeszcze dodatkowe dokumenty. Wówczas również nas o tym powiadomi.

Jeśli zaś to my uznamy, że Zakład w sposób niewłaściwy wyliczył nam kapitał początkowy, możemy odwołać się od jego decyzji w ciągu miesiąca od dostarczenia nam wyliczeń.

Wniosek o wyliczenie kapitału początkowego trzeba złożyć najpóźniej wraz z wnioskiem o emeryturę. Nie warto jednak z tym zwlekać, a tym bardziej tego zaniedbać, szczególnie że ustalenie kapitału początkowego może zwiększyć nasze świadczenie nawet o ponad 1 tys. zł.