Od wprowadzonych ustaw po działające programy

11.07.2017 3 minuty na przeczytanie artykułu

Artykuł redakcyjny

pixabay.com

W połowie lutego bieżącego roku Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (SOR) – długo zapowiadana jako dokument przełomowy w planowaniu rozwoju w Polsce – została przyjęta uchwałą Rady Ministrów.

 

SOR jest dokumentem kompleksowym – obejmuje szerokie spektrum spraw od rozwoju przemysłu, ułatwień dla przedsiębiorstw, zwiększenia innowacyjności czy ekspansji zagranicznej po kwestie społeczne i środowiskowe. Jednym z jego kluczowych elementów, dzięki któremu planowanie rozwoju w Polsce może się rozwijać, jest zdefiniowanie projektów strategicznych o różnych obszarach oddziaływania, nastawionych na osiągnięcie założonych celów.

Nauka ramię w ramię z biznesem

Jednym z głównych problemów rozwojowych Polski jest niska innowacyjność gospodarki. Przedsiębiorcy niechętnie inwestują w badania i rozwój (B+R), co wynika przede wszystkim z niedoskonałości otoczenia prawno-instytucjonalnego, z niewystarczającej koordynacji instrumentów wsparcia, niewystarczającej współpracy instytucji realizujących zadania publiczne czy niechęci firm do współpracy zarówno ze sobą nawzajem, jak i z instytucjami naukowymi.

Strategia dla zapewnienia wzrostu innowacyjności proponuje szereg działań: horyzontalnych mających na celu stymulowanie całej gospodarki i promowanie współpracy nauki i biznesu oraz punktowych skupiających wsparcie na poszczególnych obszarach i technologiach o szczególnym znaczeniu dla gospodarki, przede wszystkim na tzw. Krajowych i Regionalnych Inteligentnych Specjalizacjach (KIS i RIS).

Planowane zmiany instytucjonalno-regulacyjne zostały nakierowane na wprowadzenie skutecznego systemu ochrony praw własności intelektualnej oraz na likwidację barier dla innowacyjności. Temu pierwszemu celowi służyć ma projekt „Własność intelektualna dla wynalazcy” obejmujący wsparcie ochrony własności intelektualnej, doradztwo czy podniesienie wydajności sądownictwa. Drugi cel realizowany jest natomiast przez projekt „Nowelizacja ustawy o wspieraniu innowacyjności”, który ma znieść bariery dla działań badawczo-rozwojowych. Cele Strategii realizują także inne projekty. „Dobry pomysł” obejmuje wspieranie twórców w komercjalizacji ich wynalazków. „Doktoraty wdrożeniowe” mają za zadanie odteoretyzowanie badań naukowych i sprawienie, że doktoranci częściej będą prowadzili badania nad praktycznymi problemami przedsiębiorstw, w których jednocześnie byliby zatrudnieni.

Duży nacisk położony jest na wspieranie niewielkich firm, tzw. start-upów często zakładanych przez osoby młode i dopiero wchodzące na rynek pracy.

Program „Start in Poland” zakłada stworzenie w Polsce warunków korzystnych dla inkubacji, rozwoju i, w dalszej perspektywie, także ekspansji takich firm za granicę.

 

Korzyści z SOR-u dla młodych

Działania stymulujące innowacyjność z założenia skierowane będą do osób wchodzących na rynek pracy. To właśnie osoby młode otwarte są na zmiany i są w gospodarce ambasadorami innowacyjności; mają świeże spojrzenie i duży „apetyt na ryzyko”. Strategia stanowi odpowiedź na podstawowy problem takich dopiero rozpoczynających działalność, ale bardzo prężnych przedsiębiorców – brak kapitału.

Wsparcie badań i rozwoju będzie oparte zarówno na stymulowaniu akumulacji środków u prywatnych przedsiębiorców za pomocą np. bodźców fiskalnych, poprzez wykorzystanie potencjału przedsiębiorstw Skarbu Państwa, także w zakresie współfinansowania działań B+R, jak i na wprowadzeniu zmian legislacyjnych ułatwiających korzystanie ze wsparcia podmiotów prywatnych np. w postaci tzw. „aniołów biznesu” czy „crowdfundingu”. Wsparciem dla biznesu w prowadzeniu badań i w rozwoju mają być także wysoce wyspecjalizowane, zreformowane instytuty badawcze.

Oprócz tego dwa duże pakiety działań legislacyjnych: „Konstytucja Biznesu” oraz „100 zmian dla firm” przewidują z jednej strony zmniejszenie biurokracji, z drugiej zaś wprowadzają nowe, elastyczne możliwości działania dla przedsiębiorców. „Prosta Spółka Akcyjna” – konsultowany obecnie projekt zmian w Kodeksie spółek handlowych, obejmuje wprowadzenie nowej formy działalności prawnej – skierowanej przede wszystkim do start-upów.

Strategia proponuje także działania skierowane do osób młodych, nastawione na zmianę sposobu myślenia o innowacyjności. Zmiana jakościowa oparta będzie na modyfikacji modelu kształcenia – dostosowanie go do potrzeb rynku pracy i gospodarki opartej na wiedzy.

Projekt „Nowoczesne kadry dla polskiego przemysłu” przewiduje zmianę szkolnictwa zawodowego przez położenie nacisku na kształcenie profesjonalnych kadr dla tzw. „przemysłu 4.0” – przemysłu inteligentnych fabryk, wykorzystującego automatyzację, wymianę danych czy Internet. Model ten ma być opracowany we współpracy z pracodawcami – zarówno na poziomie centralnym przy opracowywaniu całej polityki oświatowej państwa, jak i na poziomie regionalnym czy lokalnym, gdzie nawiązywana będzie współpraca konkretnych szkół z konkretnymi pracodawcami.

Kierunek: innowacje

W zakresie innowacyjności, którą można uznać za jedno ze słów-kluczy całej Strategii, Polska dotychczas nie mogła pochwalić się jakimiś znacznymi osiągnięciami. Teraz ma się to zmienić –wsparcie dla młodych innowatorów, nastawienie na badania i rozwój czy wreszcie zmieniony system edukacji mają razem umacniać postawy innowacyjne, pozwalać na budowanie nowoczesnej, wyspecjalizowanej gospodarki.

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2016-2017