Wpis warunkowy bez podejścia do zaliczenia – co powinieneś wiedzieć?

09.06.2017 5 minuty na przeczytanie artykułu

pixabay.com

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2014 r. w sprawie warunków, jakim muszą odpowiadać postanowienia regulaminu studiów w uczelniach stanowi, m.in., że uczelnia w swoim regulaminie studiów jest obowiązana do zawarcia postanowienia regulującego sposób i tryb udzielania warunkowego zezwolenia na podjęcie studiów w następnym roku lub semestrze. Poszczególne uczelnie budują swoje akty normatywne na podstawie własnej autonomii, jednak na większości z nich bardzo często padają ze strony studentów bardzo podobne pytania dotyczącego analogicznych wątpliwości związanych z wpisami warunkowymi.  Jednym z nich jest niejasność czy student, który nie przystąpił do zaliczenia ćwiczeń/egzaminu i tym samym nie uzyskał oceny i właściwego wpisu do indeksu, może starać się o uzyskanie wpisu warunkowego?

 

Stan prawny

Zagadnienie wpisu warunkowego unormowane jest obecnie przez dwa akty prawny regulujący zagadnienia dotyczące szkolnictwa wyższego w tym pozycji samorządu studenckiego, tj. ustawę z dnia 27 lipca 2005 roku – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.), zwaną dalej „Ustawą” oraz rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie warunków, jakim muszą odpowiadać postanowienia regulaminu studiów w uczelniach z dnia 25 września 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1302) zwanego dalej „Rozporządzeniem”.

Podstawa prawna udzielonej odpowiedzi
  • 161 i 162 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku – Prawo o szkolnictwie wyższym.
  • 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie warunków, jakim muszą odpowiadać postanowienia regulaminu studiów w uczelniach.
Czym jest wpis warunkowy

Wpis warunkowy to najczęściej ostatnia możliwość kontynuowania studiów bez konieczności powtarzania danego okresu studiów (semestru lub roku). Jest on instytucją, która pozwala na kontynuowanie studiów z jednoczesnym obowiązkiem powtarzaniem określonych zajęć, z których nie udało nam się otrzymać oceny pozytywnej.  W sytuacji niezaliczenia semestru/roku poprzez otrzymanie oceny niedostatecznej na egzaminie już poprawkowym bądź w określonej sytuacji komisyjnym, student na mocy decyzji dziekana, może uzyskać warunkowy wpis do indeksu, który tym samym oznacza zezwolenie na kontynuowanie studiów w następnym semestrze/roku. Bardzo często uczelnie wprowadzają limit wpisów warunkowych, przez co student może otrzymać w danym okresie objętym planem studiów (semestr) określoną liczbę „warunków”. Oznacza to, że w sytuacji nieuzyskania zaliczenia z dwóch lub więcej przedmiotów zostaje skreślony z listy studentów. Wpis warunkowy wiąże się także z obowiązkiem powtarzania niezaliczonego przedmiotu i tym samym ponownego przystąpienia do egzaminu na identycznych zasadach jak poprzednio (egzamin poprawkowy, ewentualny egzamin komisyjny). Przykładowo, jeżeli student 3 roku, podczas ostatniego egzaminu poprawkowego, otrzymał ocenę niedostateczną, w przypadku wyrażenia przez dziekana zgody na wpis warunkowy może kontynuować naukę na kolejnym semestrze, ale będzie musiał po raz kolejny podejść do oblanego egzaminu razem ze swoimi kolegami z niższego rocznika. Wpis warunkowy może przybierać przeróżne kształty, niemniej najczęściej występuje on właśnie w takiej formie.

Wpis warunkowy bez przystąpienia do egzaminu

Na samym wstępie należy wskazać, że podstawowe obowiązki i prawa studenta określają Ustawa na mocy art. 160 ust. 1 oraz przede wszystkim właściwy regulamin studiów. Przekazanie tej kwestii do swobodnego dookreślenia w regulaminie studiów na szczeblu właściwych organów uczelni, umożliwia uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązanie się z jego podstawowych obowiązków, z przyczyn od niego niezależnych lub trudnych do przewidzenia. Uczelnia może w ten sposób samodzielnie normować zagadnienia wynikające ze swojej specyfiki i sporów interpretacyjnych, które najczęściej występują w jej jednostkach organizacyjnych. To rozwiązanie wynika wprost z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii uczelni wyższych i przejawia się, m.in. w dowolności ustalenia sposobu i trybu udzielania warunkowego zezwolenia na podjęcie studiów w następnym roku lub semestrze. Tylko od uczelni zależy czy wpis warunkowy będzie zależny od spełnienia szeregu przesłanek takich jak, chociażby faktycznie przystąpienie do zaliczeń i egzaminów.

Podczas lektury regulaminów studiów licznych uczelni, wielokrotnie można się spotkać z brzemieniem przepisu stanowiącym, że warunkowy wpis na kolejny semestr/rok może otrzymać student, który przystąpił do wszystkich zaliczeń i egzaminów, lecz nie uzyskał zaliczenia lub nie złożył egzaminu z wynikiem pozytywnym w danym okresie.

Z wykładni literalnej podobnie brzmiącego przepisu wynika wprost, że wpis na kolejny semestr/ rok jest zależny od rzeczywistego przystąpienia do wszystkich zaliczeń i egzaminów. Nieistotny jest w tym miejscu fakt, że sytuacja studenta, który nie uzyskał zaliczenia z ćwiczeń i egzaminów, jest praktycznie identyczna co sytuacja studenta, który do tychże zaliczeń w ogóle nie podszedł. W obu tych przypadkach student nie wypełnił obowiązku wynikającego z planu studiów w postaci pozytywnego złożenia egzaminu/zaliczenia, co może skutkować nawet skreśleniem z listy studentów, po stwierdzeniu przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej braku postępów w nauce. Niemniej należy się zastanowić nad samą konstrukcją wpisu warunkowego oraz pewnych zwyczajów przyjętych na licznych uczelniach, które skutkują traktowaniem warunkowego zezwolenia na podjęcie studiów w następnym roku lub semestrze, jako nadzwyczajnego rodzaju rozwiązania stosowanego w stosunku do studentów, którzy z powodu niezwykłych okoliczności nie byli w stanie spełnić wszystkich wymagań przewidzianych planem studiów danego etapu jako takich, uwzględniających nie tylko niezaliczenie przedmiotu, ale także nieprzystąpienie do niego. Dopuszczenie możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wpis warunkowy w stosunku do studentów, którzy w ogóle nie przystąpili do zaliczenia, należy uznać za rozwiązanie słuszne, zwłaszcza w obliczu licznych podobnych przypadków mających miejsce w codziennej rzeczywistości wielu polskich szkół wyższych. Nie zapominając o tym, że obowiązkiem studenta jest faktyczne przystępowanie do zaliczeń, wymuszanie treścią regulaminu studiów każdorazowej obligatoryjności uzyskania ocen, niezależnie od okoliczności, jawić się może bardziej jako administracyjna dolegliwość niż dbanie o jakość kształcenia. W przypadku niemożności przystąpienia do zaliczenia kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej powinien mieć możliwość, niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych, udzielenia zgody na wpis warunkowy również studentowi, który do zaliczenia w ogóle nie przystąpił, niezależnie oczywiście od swojego niezbywalnego prawa skreślenia studenta z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce, za który z pewnością można uznać konieczność wpisu warunkowego. W tym miejscu warto zaproponować ewentualnie brzmienie przepisu, który dopuszczałby możliwość wnioskowania o wpis warunkowy nawet mimo niepodejścia do zaliczenia:

Propozycja 1.

Warunkowy wpis na kolejny semestr/rok (z jednoczesnym powtórzeniem niezaliczonego przedmiotu) może otrzymać student, który nie uzyskał zaliczenia lub nie złożył egzaminu z wynikiem pozytywnym w danym okresie.

Propozycja 2.

Warunkowy wpis na kolejny semestr/rok (z jednoczesnym powtórzeniem niezaliczonego przedmiotu) może otrzymać student, który przystąpił do wszystkich zaliczeń i egzaminów, lecz nie uzyskał zaliczenia lub nie złożył egzaminu z wynikiem pozytywnym z w danym okresie.  Warunkowy wpis na kolejny semestr/rok może również otrzymać student, który w wyniku nadzwyczajnych okoliczności nie przystąpił do zaliczenia lub egzaminu.

Podsumowanie

Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym Ustawa nie reguluje zagadnienia wpisu warunkowego, lecz zobowiązuje ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do określenia, w drodze rozporządzenia warunków, jakim muszą odpowiadać postanowienia regulaminu studiów w uczelniach. Przedmiotowe rozporządzenie stanowi jedynie, że postanowienia regulaminu studiów w uczelniach muszą określać sposób i tryb udzielania warunkowego zezwolenia na podjęcie studiów w następnym roku lub semestrze. Tym samym należy uznać, że uczelnia ma pełną swobodę w doborze środków, które mają zapewnić spełnienie powyższego warunku. W ramach dopuszczalnych działań uczelni z pewnością leży możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wpis warunkowy złożony przez studenta, który w ogóle nie przystąpił do zaliczenia ćwiczeń/egzaminu.

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2016-2017