Wiarygodność kredytowa: jak zdobyć komplet punktów w BIK?

14.01.2019 4 minuty na przeczytanie artykułu
Akademia Bezpieczeństwa Ekonomiczno-Prawnego

Prawie co drugi dorosły Polak ma kredyt lub pożyczkę. Bardzo prawdopodobne więc, że wcześniej czy później znajdziemy się w tym gronie, o ile już w nim nie jesteśmy. Każdy zaś, kto myśli o zadłużeniu się, niezależnie od kwoty i celu planowanego kredytu, powinien zadbać o swoją wiarygodność kredytową. Warto zrobić to również wtedy, gdy na razie w planach nie mamy zaciągnięcia tego typu zobowiązania finansowego. Nie wiadomo bowiem, kiedy taka dobra ocena naszej wiarygodności kredytowej może się nam przydać.

Jak wynika z danych Biura Informacji Kredytowej, na koniec czerwca 2018 roku, mieliśmy w Polsce 15,36 mln osób aktywnych kredytowo. Jeśli zamierzamy dołączyć do tego grona, czyli starać się o przyznanie kredytu nawet w odległej przyszłości, musimy zadbać o swoją wiarygodność kredytową już teraz. W przypadku wystąpienia do banku z wnioskiem o udzielenie kredytu, to ta konkretna instytucja będzie oceniać naszą zdolność kredytową, czyli czy nasze dochody i wydatki pozwolą nam na spłatę konkretnej kwoty zobowiązania finansowego wraz z odsetkami w określonym terminie. Jednak to nie wszystko. Bank będzie zainteresowany również tym, jak w przeszłości spłacaliśmy lub spłacamy obecnie inne zobowiązania finansowe i jak zadłużaliśmy się, sprawdzi zatem naszą wiarygodność kredytową. W tym celu zwróci się do Biura Informacji Kredytowej. To ta instytucja gromadzi oraz udostępnia dane o historii kredytowej klientów banków, Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych oraz firm pożyczkowych. BIK zajmuje się również wystawianiem ocen punktowych, czyli tzw. scoringu (o ile dany klient posiada historię kredytową w BIK).

Czym jest scoring?

Scoring to nic innego jak punktowa ocena naszej wiarygodności kredytowej. Maksymalnie „zdobyć” możemy w BIK 100 punktów, a więc 80 punktów daje nam bardzo dobry wynik, a 60 wynik dobry, jeżeli chodzi o tę ocenę.

Ocena wiarygodności kredytowej obliczana jest przez BIK w sposób bezstronny, na podstawie odpowiedniej formuły matematycznej. Od czego dokładnie zależy? To wyjaśnia zamieszczona na stronie Biura dokładna definicja scoringu. „Scoring jest metodą oceny ryzyka kredytowego. Polega ona na określeniu wiarygodności kredytowej Klienta na podstawie porównania jego profilu z profilem Klientów, którzy już otrzymali kredyty. Im bardziej profil danego Klienta jest podobny do profilu Klientów terminowo spłacających swoje kredyty w przeszłości, tym lepszą ocenę otrzyma ten Klient”, czytamy na stronie BIK.

Okazuje się zatem, że oprócz tego, na ile sami wywiązujemy się terminowo z regulowania naszych zobowiązań finansowych, znaczenie przy obliczaniu naszego scoringu ma również to, jak bardzo przypominamy innych klientów z określonej grupy, którzy spłacają zaciągnięte kredyty w terminie.

Co wpływa na ocenę BIK?

Oczywiście, ustalając nasz scoring, BIK bierze pod uwagę wiele różnych czynników, nie tylko opisane powyżej nasze podobieństwo do innych klientów. Na pewno kluczowe jest to, czy nasze zobowiązania finansowe regulujemy w terminie. Co więcej dla BIK ważne jest nie tylko to, czy opóźniamy się ze spłatą naszych kredytów, ale i ilu zobowiązań nie regulujemy w terminie, ze spłatą dokładnie jakiej kwoty zalegamy, jak długo trwa opóźnienie w spłacie. Przy wyliczaniu scoringu znaczenie ma również nasza skłonność do zadłużania się, a także przekraczanie limitów debetowych na kontach i limitów kredytowych na kartach. I tu znowu dla BIK liczyć się będzie również kwota przekroczenia limitu kredytowego, czy długość okresu, po którym nastąpiło kolejne przekroczenie limitu kredytowego.

Należy też pamiętać, że nasz scoring nie jest wartością stałą, jest wyliczany przy okazji każdego zapytania o nasz status w BIK i zmienia się w czasie.

Jak poprawić swoją wiarygodność kredytową?

Warto również uświadomić sobie, że nasz scoring zależy przede wszystkich od nas samych i tego, jak zarządzamy swoimi zobowiązaniami finansowymi. Jeśli więc chcemy uzyskać jak najlepszą ocenę w BIK, powinniśmy przede wszystkim terminowo regulować nasze zobowiązania finansowe, czyli spłacać wszystkie kredyty na czas. Naszą ocenę poprawia oczywiście dobra historia kredytowa, stąd wniosek, że lepiej mieć „na koncie” terminowo spłacane w przeszłości kredyty (nawet niewielkie sumy, które pożyczyliśmy np. na drobne zakupy), niż nie mieć ich wcale.

Ważne jest jednak nie tylko, czy w przeszłości wywiązywaliśmy się terminowo ze spłaty zobowiązań, ale czy informacje o tym trafiły do BIK. W tym celu warto wyrazić zgodę na przetwarzanie danych o naszym spłaconym kredycie.

Ważne również, aby każde nowe zobowiązanie kredytowe zaciągać z głową, mierzyć więc siły na zamiary, tak żeby mieć pewność, że będziemy w stanie uregulować je zgodnie z ustalonym z bankiem czy firmą pożyczkową harmonogramem. A jeśli już powinie nam się noga i nie będziemy w stanie spłacić kolejnej raty na czas, warto od razu zgłosić się do kredytującej nas instytucji i ustalić, co w takiej sytuacji możemy zrobić. Nie raz możliwe jest odroczenie spłaty czy ustalenie nowego harmonogramu płatności. Na pewno nigdy nie należy chować głowy w piasek i bagatelizować problemu, bo wcześniej czy później informacja o naszych kłopotach trafi również do BIK, obniżając naszą ocenę.

 

Dobrą praktyką jest także regularne sprawdzanie swojej historii kredytowej i oceny w BIK. Dzięki temu nie tylko będziemy wiedzieć, jakie informacje gromadzi o nas Biuro i jaką ocenę nam wystawia, a zatem, jak będziemy prezentować się w oczach potencjalnego kredytodawcy, ale również możemy wychwycić ewentualne nieprawidłowości, czyli np. sprawdzić, czy nikt nie zaciągnął kredytu na nasze nazwisko albo czy nie zapomnieliśmy o spłacie jakiegoś zobowiązania finansowanego, co oczywiście rzutuje na naszą wiarygodność kredytową.

Wiarygodność liczy się też w biznesie

Dobra ocena w BIK nie tylko zatem ułatwi nam otrzymanie kredytu czy pożyczki, kiedy takiego wsparcia finansowego będziemy akurat potrzebować, ale przyda się również w codziennych kontaktach biznesowych, jeśli prowadzimy własną działalność gospodarczą.

Zdarza się bowiem, że przyszli kontrahenci, zanim zdecydują się na podjęcie współpracy z danym przedsiębiorcą, „prześwietlają” jego historię finansową, i to nie tylko tę firmową, ale i prywatną, aby mieć pewność, że człowiek, z którym wchodzą w interesy, wywiązuje się ze swoich zobowiązań finansowych w terminie, a jego historia kredytowa nie będzie rzutować na wspólne interesy.

W BIK istnieje bowiem również możliwość pobrania raportu na temat dowolnej firmy, wystarczy znać jej NIP. Jeśli zatem prowadzimy działalność gospodarczą, musimy mieć świadomość, że szczegóły naszych zobowiązań płatniczych i zadłużenia są również w Biurze dostępne. Warto zatem zainteresować się, jaki obraz finansowy naszej firmy wyłania się z danych zgromadzonych w BIK, upewnić się, czy nie zalegamy z żadnymi płatnościami i czy prezentujemy się jako wiarygodny partner nie tylko dla banku, ale i w biznesie.

Anna Wiśniewska

Współfinansowane ze środków Fundacji PZU

Program dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich 2018