Urzędy Pracy – czemu służą? Kiedy się zgłosić?

14.12.2017 3 minuty na przeczytanie artykułu

Powiatowe Urzędy Pracy to główne instytucje publiczne, z którymi miał styczność każdy kto kiedykolwiek szukał zatrudnienia. Czemu one służą i w jakich przypadkach powinniśmy się zgłosić do Urzędu Pracy?

Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem głównym zadaniem Powiatowych Urzędów Pracy jest udzielanie pomocy bezrobotnym w znalezieniu pracy. W ramach tego nadrzędnego obowiązku jest realizowanych szereg takich działań jak pośrednictwo pracy, doradztwo zawodowe czy organizacja oraz finansowanie kursów i szkoleń. Co więcej, Powiatowy Urząd Pracy współpracuje z gminami w zakresie organizacji robót publicznych, staży dla bezrobotnych czy zatrudnienia socjalnego. Ponadto, prowadzi działalność sprawozdawczą, wykorzystywaną później w raportach Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jak i analizach rynku pracy prowadzonych w innych instytucjach.

Jak się zarejestrować?

Urząd Pracy prowadzi rejestr bezrobotnych. Rejestracji można dokonać zarówno osobiście w Urzędzie jak i drogą internetową poprzez stronę www.praca.gov.pl. Przy wyborze drugiego rozwiązania konieczne jest posiadanie tzw. podpisu kwalifikowanego lub profilu zaufanego.  Rejestracja jest konieczna, aby móc się ubiegać o ewentualny zasiłek. Obecnie 100 proc. jego stawki wynosi 831,10 zł netto przez pierwsze trzy miesiące, w których przysługuje prawo do zasiłku i 652,60 zł po tym okresie. Długość jego pobierania uzależniona jest od stopy bezrobocia na obszarze działalności Urzędu a także wcześniejszego stażu pracy bezrobotnego. Pobieranie zasiłku trwa standardowo 6 miesięcy jeżeli stopa bezrobocia nie przekroczyła 150 proc. przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, a 12 miesięcy jeśli przekroczyła ten pułap. Do rejestracji konieczne jest posiadanie dowodu tożsamości, przedstawienie dokumentów poświadczających uzyskane wykształcenie (np. świadectwa bądź dyplomy), a także świadectwa pracy czy orzeczenia o niepełnosprawności lub innych dokumentów informujących o niemożności wykonywania niektórych prac. Bycie zarejestrowanym bezrobotnym zapewnia szereg korzyści, których nie ma osoba bezrobotna, nie korzystająca z usług Urzędu – np. uzyskuje ubezpieczenie zdrowotne. Ubezpieczenie przez Urząd Pracy jest zresztą konieczne dla wszystkich tam zarejestrowanych, którzy nie są ubezpieczeni z innego tytułu. Oferty pracy w Urzędzie są zwyczajowo wywieszane na tablicach, można też skorzystać z pomocy urzędników. Warto pamiętać, że dostępne w Urzędzie ogłoszenia nie oznaczają, że w danym regionie nie ma więcej wakatów. To jedynie wycinek dostępnych w danym powiecie ofert.

Zasiłek, ale nie tylko

Zarejestrowani bezrobotni mogą być w uzasadnionych przypadkach upoważnieni do pobierania rozmaitych środków finansowych – m.in. zasiłków bądź stypendiów czy różnych innych pomocy materialnych wypłacanych przez Urząd Pracy. Co więcej, młodzi bezrobotni – czyli poniżej 30 roku życia – od 2014 roku mogą ubiegać się o bony szkoleniowe, zatrudnieniowe, stażowe czy na zasiedlenie. Bon stażowy upoważnia do pobierania stypendium w ramach odbywania stażu u wybranego przez siebie pracodawcy, pod warunkiem, że po jego odbyciu pracodawca zadeklaruje się, ze przyjmie stażystę do pracy na minimum sześć miesięcy. Bon szkoleniowy umożliwia sfinansowanie przez Urząd Pracy wybranego szkolenia mogącego podwyższyć kwalifikacje zawodowe bezrobotnego. Bon zatrudnieniowy działa podobnie jak bon stażowy, z tym, że działa w ramach zatrudnienia. Podobnie jak w przypadku stażu, pracodawca otrzymuje refundacje wynagrodzenia i składek ubezpieczeń społecznych. Z kolei, bon na zasiedlenie jest przyznawany osobom, które planują rozpoczęcie działalności gospodarczej poza miejscem dotychczasowego zamieszkania.

Oprócz wspomnianych już staży, szkoleń czy zasiłku, w Urzędzie Pracy można też liczyć na dodatek aktywizacyjny, dotację na założenie firmy lub zwrot kosztów opieki nad dzieckiem. Dodatek aktywizacyjny polega na wypłacaniu określonej kwoty osobie, która mając prawo do zasiłku znalazła pracę z własnej inicjatywy bądź pracując w niepełnym wymiarze godzin zarabia poniżej stawki minimalnej. Bezrobotny chcący rozpocząć własną działalność gospodarczą może starać się o dofinansowanie konsultacji prawnych czy załatwienie innych formalności. Z kolei zwrot kosztów opieki nad dzieckiem dotyczy bezrobotnych, którzy wychowują dziecko w wieku poniżej sześciu lat (w wypadku dzieci niepełnosprawnych jest to 18 lat) i podjęły zatrudnienie lub staż, jednak ich zarobki są mniejsze niż minimalne wynagrodzenie.

Od lat w debacie publicznej pojawia się pytanie o skuteczność działania Powiatowych Urzędów Pracy. Odpowiedź nie jest jednak jednoznaczna. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oblicza tzw. efektywność zatrudnieniową, informującą o procencie uczestników form aktywizacji, którzy w okresie do trzech miesięcy podjęli pracę bądź rozpoczęli własną działalność. Dane Ministerstwa wskazują, że efektywność zatrudnieniowa w skali kraju wynosi prawie 76 proc.[1] Z drugiej strony, zgodnie z raportem „Dlaczego w Polsce nie działa pośrednictwo pracy?” organizacji Lewiatan, wielu pracodawców nie decyduje się na umieszczenie swych ofert ze względu na trudności formalne i niedostateczny kontakt z urzędnikami. Około 60 proc. pracodawców unika Powiatowych Urzędów Pracy (za: Badanie Ankietowe Rynku Pracy – Raport 2016). Urzędy Pracy wciąż starają się udoskonalić swoje usługi poprzez dostosowywanie się do współczesnych realiów – np. poprzez profilowanie bezrobotnych na trzy grupy – tych którym znalezienie pracy przyjdzie stosunkowo łatwo, tych którzy potrzebują pomocy jak i takich, którym trudno będzie znaleźć zatrudnienie.

O tym czy taki system przynosi należyty będzie można zdecydować zapewne dopiero wraz z biegiem czasu. Niemniej, warto przyglądać się zmianom w zakresie publicznego pośrednictwa pracy.

[1]              https://www.mpips.gov.pl/bip/ogloszenia-i-wykazy/fundusz-pracy/informacja-o-uzyskanych-wskaznikach-efektywnosci-niezbednych-do-ubiegania-sie-o-srodki-funduszu-pracy-z-art-108-ust-11-2—po-korekcie/