Umowa zlecenie. Nowe prawa i obowiązki zleceniobiorcy

24.10.2017 3 minuty na przeczytanie artykułu

pixabay.com

1 stycznia 2017 r. weszły w życie zmiany w przepisach dotyczących umów zlecenia. Dotyczą one m.in. stawki za godzinę pracy oraz obowiązku potwierdzenia liczby godzin lub świadczenia usług. O czym należy pamiętać?

Jak określa art. 734 § 1 K.c., „przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie”. Podobnie jest z umową o świadczenie usług, co do której stosuje się przepisy o zleceniu. Kodeks określa również to, że umowa zlecenia powinna mieć charakter odpłatny (o ile strony nie umówią się inaczej). Umowa zlecenia nie musi być zawierana na piśmie, może być to dorozumiane oświadczenie woli i milczące przyjęcie oferty (art. 68²-69 K.c.). Najważniejszą zasadą w umowie zlecenia jest to, że powinna się charakteryzować należytą starannością w działaniu, która ma prowadzić do określonego rezultatu. Charakteryzuje ją brak zależności i podporządkowania zleceniodawcy i zleceniobiorcy, brak obowiązku wykonywania tej umowy w wyznaczonym miejscu i czasie. Nie wszyscy zleceniobiorcy wiedzą też o tym, że jeżeli wykonanie zlecenia wymaga poniesienia wydatków, można żądać od zleceniodawcy odpowiedniej zaliczki. W razie ustalenia odpłatnego zlecenia, wynagrodzenie przyjmującemu należy się dopiero po wykonaniu określonych w umowie czynności.

Zmiany, które weszły w życie 1 stycznia 2017 r., określają m.in. stawkę godzinową dla zleceniobiorców, która w 2017 r. nie może być niższa niż 13 zł (obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z 21 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2017 r. – M.P. z 2016 r., poz. 934). Oznacza to, że każdy zleceniobiorca lub osoba świadcząca usługi musi mieć w umowie zlecenia wynagrodzenie określone stawką godzinową, nie mniejszą niż zakłada najniższa stawka godzinowa określona w odpowiednich przepisach. Dotyczy to również pozostałych zleceniobiorców, wspólnie wykonujących umowę zlecenie lub umowę o świadczenie usług.

Warto pamiętać, że nie wszystkie umowy zlecenia oraz umowy o świadczenie usług podlegają obowiązkowi zapewnienia minimalnej stawki godzinowej. Obowiązkiem tym nie są objęte umowy zawierane między osobami fizycznymi nie prowadzącymi działalności gospodarczej. Minimalna stawka godzinowa nie obowiązuje osób samozatrudnionych niewykonujących pracy osobiście. Nowe regulacje nie mają także zastosowania do osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą zarejestrowaną w Rzeczypospolitej Polskiej albo w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub państwem Europejskiego Obszaru Gospodarczego, zatrudniających pracowników lub zawierających umowy ze zleceniobiorcami. Tym samym ustawie nie podlegają osoby samozatrudnione, które zatrudniają pracowników, ale pracę – zlecenie wykonują również osobiście.

Przepisy nie dotyczą ponadto umów, w których zleceniobiorcą będzie osoba prowadząca działalność gospodarczą, zarejestrowaną w innym niż Polska państwie członkowskim UE. Lista pozostałych wyłączeń z obowiązywania minimalnej stawki godzinowej została zawarta w dodanym ustawą nowelizującą art. 8d. ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę1). Pamiętać należy, że minimalna kwota stawki godzinowej dotyczy umów zawartych od 1 stycznia 2017 r. oraz przed tą datą i nadal trwających w tym dniu.

Podsumowując, by zleceniobiorcę obowiązywała minimalna stawka godzinowa musi on spełnić następujące warunki:

  • Być osobą fizyczną,
  • Prowadzić działalność gospodarczą zarejestrowaną w Polsce lub państwie niebędącym członkiem Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
  • Nie zatrudniać pracowników,
  • Nie zawierać umów ze zleceniobiorcami,
  • Zawarta przez niego umowa nie może znajdować się w katalogu wyłączeń zawartych w art. 8d znowelizowanej ustawy o wynagrodzeniu minimalnym,
  • Umowa zlecenie musi być zawarta ze zleceniodawcą będącym przedsiębiorcą lub inną jednostką organizacyjną.

Kolejną istotną zmianą jest obowiązek ewidencji liczby godzin wykonania umowy zlecenia lub świadczenia usług. Strony powinny określić w umowie sposób i obowiązek jednej ze stron, co do ewidencji przepracowanego czasu, gdyż przepisy nie regulują w sposób jednoznaczny, która ze stron jest za to odpowiedzialna. Dla bezpieczeństwa dowodowego najlepiej byłoby, gdyby obie strony prowadziły taki rejestr.

Przedsiębiorca ma obowiązek przechowywać rejestr przez 3 lata od dnia, w którym wynagrodzenie stało się wymagalne. Nowością jest także obowiązek comiesięcznej wypłaty wynagrodzenia dla zleceniobiorcy. Oznacza to, że zleceniodawca nie będzie mógł uregulować należności za wykonaną pracę dopiero po zakończeniu okresu obowiązywania umowy, np. po 6 miesiącach od jej zawarcia. Zgodnie ze zmianami, wypłata dla zleceniobiorcy musi nastąpić w każdym miesiącu jej obowiązywania. Należy także pamiętać, że osoby wykonujące umowę zlecenie lub o świadczenie usług objęte są obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentownemu, wypadkowego oraz zdrowotnemu (nieobowiązkowe jest ubezpieczenie chorobowe). Obowiązkowi ubezpieczenia nie podlegają uczniowie gimnazjum, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych i studenci do ukończenia 26 roku życia.

   [ + ]

1.Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, Dz.U. 2002 nr 200 poz. 1679 ze zmianami