W stronę Japonii. Obrazy malowane tuszem i kaligrafia. Część 43

24.10.2018 1 minuta na przeczytanie artykułu

Artykuł redakcyjny

Asada Susumu, „Pejzaż Gorski”,1967?. Obraz ten otrzymałem podczas wystawy w Warszawie. fot. Mikołaj Melanowicz

Malarstwo tuszowe

Malarstwo tuszowe w Japonii cieszy się długą tradycją. W średniowieczu reprezentuje je Sesshū Tōyō 91420-1506), a w czasach nowożytnych – Tawaraya Sōtatsu (1558-1637) i Ogata Kōrin (1658-1716 ). Również w wieku XX  wielu grafików i malarzy zachowało wierność tradycji malowania tuszem (suibokuga, sumie), czarnobiałym i barwnym. Przykładem tego gatunku malarskiego jest „Pejzaż górski” Asady Susumu. Asada Susumu (1909-1980) urodził się w mieście Nakatsu, pref. Ōita. Niewiele wiadomo o jego karierze, mimo że pełnił funkcję prezesa Nigenkai (Towarzystwo Dwu Zasad) podczas wystawy malarstwa wspomnianego Towarzystwa w Polsce (1967?). Towarzystwo Nigenkai prowadzi nadal aktywną działalność, przywiązując szczególną wagę do eksperymentów w nowych dziedzinach malarstwa i zachęcania młodych do twórczości w duchu harmonijnej współpracy (http://www.nigendai.com).

Kaligrafia

W Japonii kaligrafia jest również dziedziną sztuki. Rozwija się od czasu przyswojenia pisma chińskiego w VI w. i od najwcześniejszego okresu rozwoju piśmiennictwa uprawiana jest w wielu stylach, zgodnych z odmianami pisma ideograficznego. A mianowicie na przestrzeni wieków kaligrafowano w stylu pieczęciowym (tensho), kancelaryjnym (reisho), wzorcowym (kaisho), bieżącym (gyōsho) i trawiastym (sōsho). Przez wieki kaligrafia była podstawowym czynnikiem kształtowania charakteru ucznia, jak również ekspresji myśli i uczuć. W czasach nowożytnych stała się ważnym elementem malarstwa literatów (bunjinga). Do kaligrafii przywiązywano wagę w edukacji młodzieży również w okresie modernizacji.

Po 1945 r., tzn. po wojnie, wznowiono naukę pisania pędzlem (od1951 r.), poczynając od czwartej klasy szkoły podstawowej. Kilka lat później aktywizuje się środowisko miłośników kaligrafii. Pojawiają się też nowe style kaligraficzne, powstają akademie sztuki kaligraficznej (np. Nihon Shodō Bijutsuin). Kaligrafia pełni również funkcje praktyczne, a mianowicie jest wykorzystywana we wzornictwie przemysłowym.

Takeda Sōun podczas wykładu na Uniwersytecie Warszawskim, 29 .11.2017 , fot. Mikoaj Melanowicz

Znanym artystą jest Takeda Sōun (ur.1975 w pref.Kumamoto), który kaligrafii uczył się pod kierunkiem swojej matki, artystki Takedy Sōyū. Po studiach politechnicznych pracował w korporacji NTT (Nippon Telegraph and Telephone Corporation), ale po kilku latach poświęcił się kaligrafii. Opracowując logo lub tytuły filmów (np. Haru no yuki wg powieści Mishimy), podjął też kreatywną działalność we współpracy z rzeźbiarzami i muzykami. Brał udział w ulicznych widowiskach, w końcu otworzył własną szkołę kaligrafii (Futaba no Mori, czyli Las Liści), w której uczy się kilkaset przyszłych kaligrafów.

 

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2018-2019