W stronę Japonii. Muzyka popularna – koncert noworoczny i ruch utagoe. Część 52

07.02.2019 1 minuta na przeczytanie artykułu

pixabay.com

Niezwykle bogata jest japońska muzyka popularna . Najważniejsze style i kierunki dobrze ilustruje koncert noworoczny, tzn. Kōhaku uta gassen (dosł. „turniej pieśni czerwonych i białych”), organizowany w ostatni dzień roku przez telewizję NHK. Koncert ten ma długą tradycje – w 2017 r. miał 68 lat. I zawsze  dawał okazję do przeglądu najważniejszych stylów wokalnej muzyki popularnej, zwłaszcza najnowszych szlagierów oraz starszych sentymentalnych ballad enka, pieśni ludowych lub nowszych j-pop, j-rock. W ostatnich latach zaskakuje  wyjątkowo wyszukaną inscenizacją sceniczna, w której dużą rolę pełnią wyszukane stroje.

 

Wspomniany koncert, w którym odrębnie są punktowane pieśni wykonywane przez żeńskich wykonawców i męskich,  w ciągu niemal 70 lat  stał się wyjątkowo barwnym i bogatym widowiskiem. Oceniane jest wykonanie pieśni, a więc głosuje się na talent ulubionej piosenkarki , np. Misory Hibari (1937-1989), która wystąpiła co najmniej 17 razy,  lub piosenkarza, np. Itsuki Hiroshi (ur.1948), który  występował 13 razy w Kōhaku uta gassen.

Koncert jest na żywo transmitowany z sali koncertowej NHK. Daje okazję do poznania lub przypomnienia najbardziej popularnych zespołów słowno-instrumentalnych. Ale nie odzwierciedla całej sieci chórów szkolnych, regionalnych czy motywowanych ideologicznie w początkowym okresie (od 1947 r.), jak np. ruchu utagoe (‘głos pieśni’).

Należy wspomnieć, że Ruch Utagoe powstał w bardzo trudnych warunkach lat powojennych  w  opozycji do „władzy kapitalistów”, która doprowadziła kraj do wojny i ruiny. Jednak z czasem, wraz z osłabieniem ruchu robotniczego od lat 1970. chóry utagoe wyzbyły się wyrazistej motywacji ideologii socjalistycznej, choć nadal chóry utagoe (w 2015 r. było około  500 zespołów), utrzymujące więź ze sobą dzięki tygodnikowi „Utagoe Shinbun”,  cenią walkę o sprawiedliwość społeczną. Dziś przywiązują dużą wagę do propagowania pieśni ludowych i narodowych, podczas gdy we wczesnym okresie śpiewano głównie pieśni rewolucyjne, robotnicze i walki o pokój. Od 1956 r. zainicjowano śpiewające kawiarnie, najpierw w dzielnicy Shinjuku w Tokio. Rok wcześniej zespół przedstawicieli ruchu utagoe śpiewał japońskie pieśni  (np. „Nigdy więcej bomby atomowej”) w Warszawie podczas Festiwalu Młodzieży i Studentów, a w delegacji znajdowała się sopranistka Watanabe Masako (ma prawie 90 lat i nadal śpiewa, jest chyba Hokusaiem sopranistek), która odnalazła mnie po półwieczu od spotkania w 1955 r. i postanowiła odwiedzić miejsce swej młodzieńczej przygody. Pomogłem więc zorganizować koncert w Polsce w 2013 roku dla jej Chóru Drogi Jedwabnej (Kinu no michi gasshōdan). Koncerty pod tytułem „Łączy nas pieśń” odbyły się w Krakowie (Manggha) i w Warszawie (Uniwersytet Muzyczny im, Fryderyka Chopina) i zakończyły się owacją na stojąco.

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2018-2019