W stronę Japonii. Literatura: Literatura masowego pokolenia (część 25)

23.01.2018 3 minuty na przeczytanie artykułu

pixabay.com

Pokolenie urodzonych po wojnie Japończycy nazywają dankai no sedai („masowe pokolenie”)1) pod wpływem książki Dankai no sedai (Masowe pokolenie,1976) autorstwa Sakaiya Taichi2). Jest to pokolenie pierwszego okresu dużego przyrostu naturalnego3). Nazywają je również „pokoleniem pogorzeliska”. W ten sposób wskazują na urodzonych w latach 1947 – 1949,  czyli na pokolenie powojenne, w którym dostrzega się wspólne cechy kulturowe. m.in. w większości pochodzenie wiejskie. Nazywa się je pierwszym bebii būmu (baby boom).To pokolenie doświadczyło wysokiego wzrostu gospodarczego (lata 1960.) i gospodarki bańki (mydlanej)4).

 

Wtedy w ciągu trzech lat urodziło się ponad 8 milionów dzieci. A kiedy one dorosły, w latach 1960-70. rozpoczęły budowę nowej Japonii, przyczyniając się do „cudu  gospodarczego”. Reprezentują je piosenkarze Mori Shin’ichi (1947) i Sawada Kenji (1948), a w polityce Koizumi Jun’ichirō (ur. 1942, 87-89 premier) i Hatoyama Yukio (ur.1947, 93 premier).

„Masowe pokolenie” wydało również wielu oryginalnych pisarzy. Właśnie w połowie lat 70. pojawili się tacy pisarze jak Nakagami Kenji (1946-1992), który otrzymał Nagrodę Akutagawy (1976) za Misaki (Przylądek, 1975), powieść rozpoczynającą trylogię o prowincji Kishū, z której się wywodził, a obejmującą również Karekinada (Morze uschłych drzew, 1977) i Hōsenka (Niezapominajka, 1979). Przedstawił w niej rozpad i odradzanie się świata mitycznego w kręgu dawnej kasty „nieludzi” (burakumin).  W Nichirin no tsubasa (Skrzydła słońca,1984) i w Jūryoku no miyako (Stolica grawitacji,1988) bohaterowie dramatycznie walczą o przeżycie w środowisku dawnej kasty burakumin. Był pierwszym pisarzem, który z getta społecznie upośledzonych przesłał opinii publicznej wiadomość o tym, że w tym świecie cud gospodarczy jeszcze się nie zdarzył.

Należy do nich również Tsushima Yūko (1947-2016), druga córka Dazaia Osamu, która w powieściach i opowiadaniach ukazywała samotne matki, m.in. w Mugura no haha (Matka jak pełzająca roślina, 1975), Chōji (Dziecię fortuny,1978), czy Hikari no ryōbun (Obszar światła, 1979)5), wyróżnionych wielu nagrodami. W magiczno-realistycznej powieści pt. Nara no repōto (Reportaż z Nary, 2004) dekonstruowała fikcyjną japońskość, a więc mity i stare opowieści, które – według niej – stały się źródłem nacjonalizmu. W reprezentatywnym Yoru no hikari ni owarete (Ścigana światłem nocy, 1986) – po utracie dziewięcioletniego syna – pisze długi list do autorki Yoru no nezame (Przebudzenie nocą) sprzed tysiąca lat i w ten sposób pragnie ożywić historię własnego życia. Następnie w długiej powieści Hi no yama yamazaru ki (Góra ognia  – kronika górskiej małpy, 1998) odtwarza historię Ishihary, dziadka ze strony matki, który mieszkał w Kōfu, u  podnóża Fuji (w tytule powieści określona „górą ognia”). Za tę powieść autorka otrzymała Nagrodę Tanizakiego oraz Nagrodę Nomy.

Natomiast Murakami Ryū (ur.1952) Nagrodę Akutagawy otrzymał za Kagirinaku tōmei ni chikai burū (Bezgranicznie prawie przeźroczysty błękit, 1976), następnie opublikował Dzieci ze schowka (1980)6)In the Miso Soup (W zupie miso, 1997).

Największą sławą cieszy się jednak Murakami Haruki (ur. 1949), który debiutował krótką powieścią Kaze no uta o kike (Słuchaj głosu wiatru, 1979), a następnie otrzymał Nagrodę Literacką Nomy za  Przygodę z owcą (1982)7).

Miyamoto Teru (1947) rozpoczął karierę literacką powieściami Doro no kawa (Błotnista rzeka, 1977) i Hotarugawa (Rzeka świetlików, 1978) wyróżnioną Nagrodą Akutagawy. Wraz z publikacją Dōtomborikawa (Rzeka Dōtombori, 1978) rozpoczął trylogię rzeczną, w której  przedstawił życie mieszkańców Osaki. Ale rozgłos przyniosła mu popularna, sfilmowana powieść Yūshun (Japońskie Derby, 1986).

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2016-2017

   [ + ]

1.Zob. https://ja.wikipedia.org/wiki dankai no sedai.
2.Sakaiya Taichi (ur. 1935) – pisarz, krytyk, ekonomista, autor m.in. The Knowledge – Value Resolution (1991),  Hokokuron – Nihon no mirai no tame ni (1987),  powieści historycznych, m.in. Tōge no gunzō (Grupa nad przepaścią, 1981), która stała się podstawą serialu taiga dorama NHK (1982) o wiernych wasalach z Akō.
3.Drugi okres, czyli dainiji bebii būmu, zwany też  dankai junia (masowe młodsze, mniejsze, junior) przypada na lata 1971-1974.
4.Baburu keizai – economic bubble lub baburu keiki = bubble boom przypada na lata 1986-1991.
5. Na temat wczesnej twórczości, zob. monografię Aleksandry Szczechli, Kobieca tożsamość w narracji. Proza Yūko Tsushimy, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2007.
6.Ryu Murakami, Dzieci ze schowka, tłum. Małgorzata Dutka, Świat Książki, 2009.
7.W Polsce Przygoda z owcą w przekładzie Anny Zielińskiej-Elliott ukazała się w 1997 roku w serii Biblioteki Japońskiej wydawnictwa Wilga. Niespełna dziesięć lat później wznowiło ją Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA.

Przeczytaj również