Składki ZUS: w 2019 roku przedsiębiorcy płacą więcej

01.04.2019 4 minuty na przeczytanie artykułu
Akademia Bezpieczeństwa Ekonomiczno-Prawnego

Prowadzenie firmy daje niezależność i możliwość realizacji własnych wizji zawodowych, ale wiąże się także z dużą odpowiedzialnością i szeregiem obowiązków. Jednym z nich jest opłacanie składek ZUS w określonej wysokości. Od czego ona zależy i dlaczego w tym roku przedsiębiorcy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odprowadzają co miesiąc o ponad 88 zł więcej niż w roku ubiegłym?

Jeśli prowadzisz pozarolniczą działalność gospodarczą w Polsce, lub masz taki zamiar, musisz liczyć się z obowiązkiem comiesięcznego odprowadzania określonej kwoty do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przedsiębiorcy podlegają bowiem w Polsce obowiązkowemu ubezpieczeniu: emerytalnemu, rentowemu, zdrowotnemu i wypadkowemu. Dodatkowo mogą również zgłosić się do ubezpieczenia chorobowego, z tytułu którego składka jest dobrowolna.

Należy pamiętać, że opłacanie składek do ZUS z tytułu powyższych ubezpieczeń jest w większości wypadków (z wyłączeniem osób, które mają prawo do skorzystania z ustawowych ulg i zwolnień) obligatoryjne i nie zwalnia z niego np. zła sytuacja finansowa firmy albo niskie dochody w danym miesiącu.

Od czego uzależniona jest wysokość składek ZUS?

Co więcej wysokość składek ZUS jest z góry ustalona i znowu poza osobami, które mają prawo skorzystać z przewidzianych ulg, pozostali przedsiębiorcy, niezależnie od tego, ile ich firma zarabia, muszą uiszczać je w określonej wysokości. A od czego ona zależy, jak jest ustalana i skąd biorą się podwyżki wysokości składek? Otóż wysokość składek ZUS jest ściśle powiązana z prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem miesięcznym na dany rok. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (składka emerytalna, rentowa, wypadkowa i składka chorobowa) oraz składek na Fundusz Pracy, stanowi 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na kolejny rok. Prognozę tę przedstawia zaś Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (i to na podstawie tego ogłoszenia wyliczana już konkretna wysokość składek, które w danym roku będą obowiązani odprowadzać przedsiębiorcy, wysokość ta jest również określona w projekcie ustawy budżetowej).

O ile wzrosły składki ZUS w 2019 roku?

Oznacza to, że przedsiębiorca może odprowadzać składki do ZUS w zadeklarowanej wyższej wysokości, ale nie niższej niż przewidują to przepisy. Zgodnie z „obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2018 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
w roku 2019 oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia”, wspomniana kwota prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w 2019 roku wynosi 4765 zł. Jak łatwo policzyć, 60 proc. z tej kwoty, to 2859 zł i tyle właśnie wynosi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w tym roku. Konkretna wysokość składek ZUS zaś jest wyliczana jako określony procent od tej podstawy (przy czym jest ona inna dla składek na ubezpieczenie społeczne, a inna dla ubezpieczenia zdrowotnego). W 2019 roku prezentuje się to następująco:

  • składka emerytalna – 19,52 proc.
  • składka rentowa – 8 proc.
  • składka wypadkowa – 1,67 proc. (dla przedsiębiorców zgłaszających do ubezpieczenia nie więcej niż 9 osób)
  • składka chorobowa (która jest dobrowolna) – 2,45 proc.
  • składka na Fundusz Pracy – 2,45 proc.

Łącznie składki te stanowią 34,09 proc. podstawy wymiaru.

Konkretnie daje to w 2019 roku zatem następujące kwoty:

  • składka emerytalna – 558,08 zł
  • składka zdrowotna – 342,32 zł
  • składka rentowa – 228,72 zł
  • składka chorobowa (która jest dobrowolna) – 70,05 zł
  • składka wypadkowa – 47,75 zł
  • składka na Fundusz Pracy – 70,05 zł.

Jeszcze inaczej niż składki na ubezpieczenie społeczne obliczana jest składka zdrowotna, której wysokość dla wszystkich przedsiębiorców jest taka sama. Podstawę jej wymiaru stanowi 75 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Wartości tej nie ogłasza już minister, ale Główny Urząd Statystyczny w drugiej połowie stycznia. W IV kwartale 2018 r. wysokość tego wynagrodzenia wyniosła 5071,41 zł, zatem podstawa ustalenia składki zdrowotnej od w 2019 r. obliczona w oparciu o powyższy współczynnik wynosi 3803,56 zł. Minimalna wysokość składki zdrowotnej w roku 2019 (przedsiębiorcy mogą zadeklarować wyższą wysokość od tego minimum) wynosi więc 294,78 zł.

Z wszystkich tych wyliczeń jasno wynika, że w tym roku osoby samozatrudnione do ZUS płacą co miesiąc o 88,27 zł więcej niż przed rokiem, czyli 1316,97 zł (wobec 1228,70 zł w 2018 r.).

Kto może płacić mniej?

Jak już wspomnieliśmy, składki co najmniej w tej wysokości odprowadzać muszą ci przedsiębiorcy, którzy nie korzystają z żadnych ulg i preferencji przewidzianych dla prowadzących działalność gospodarczą w tym zakresie. Na ulgę mogą liczyć bowiem np. stosunkowo świeżo upieczeni przedsiębiorcy, którzy przez pierwsze dwa lata od założenia działalności gospodarczej mogą korzystać z tzw. preferencyjnego ZUS, a dokładnie mają prawo odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne od niższej podstawy. Wynosi ona 30 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia. Nie muszą oni płacić też składek na ubezpieczenie chorobowe ani składek na Fundusz Pracy. W 2019 roku ich składki wynoszą co miesiąc 555,89 zł z dobrowolną składką chorobową lub 539,35 zł bez niej. Od tego roku również niższe składki, których wysokość uzależniona jest od przychodu, czyli tzw. mały ZUS, mogą opłacać przedsiębiorcy, których przychód za 2018 r. nie przekroczył 63 tys. zł. Stawiający zaś zupełnie pierwsze kroki w biznesie przedsiębiorcy mają prawo, po spełnieniu odpowiednich warunków przewidzianych w przepisach, w ogóle przez pierwsze pół roku prowadzenia działalności gospodarczej nie opłacać składek ZUS (a następnie przez kolejne dwa lata mogą opłacać je we wskazanej powyżej odpowiednio niższej kwocie).

Co grozi za niezapłacenie składek ZUS w terminie?

Pozostali muszą pamiętać o opłacaniu składek i to w terminie, aby uniknąć określonych kar. Za niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek ZUS w terminie przewidziano bowiem dodatkowe opłaty, odsetki za zwłokę, grzywnę. Wobec niespełniającego obowiązku opłacania składek ZUS przedsiębiorcy może zostać wszczęte również postępowanie egzekucyjne. ZUS ma prawo do wystąpienia o przymusowy wpis do hipoteki w księdze wieczystej nieruchomości należącej do przedsiębiorcy, który zalega z opłaceniem składek, a kiedy takiej księgi wieczystej brak, ma również możliwość wystąpienia o jej założenie.

Co zaś do terminu opłacania składek ZUS, to wszyscy przedsiębiorcy opłacający składki tylko za siebie, muszą odprowadzić odpowiednią kwotę za dany miesiąc z tego tytułu do 10. dnia miesiąca kolejnego (pozostali płatnicy do 15. dnia następnego miesiąca, a jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe – do dnia 5.). Jeżeli 10. przypada w danym miesiącu akurat w święto, czyli dzień ustawowo wolny od pracy, czy też w sobotę lub niedzielę, na zapłacenie składek ZUS mamy nieco więcej czasu – do następnego dnia roboczego.

Współfinansowane ze środków Fundacji PZU

Program dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich 2018