Skarga nadzwyczajna – cechy i funkcje

28.02.2019 1 minuta na przeczytanie artykułu
Akademia Bezpieczeństwa Ekonomiczno-Prawnego

Skarga nadzwyczajna jest relatywnie nową instytucją w polskim porządku prawnym. Mimo to, z racji swej specyfiki, uprawnione do tego podmioty korzystały z możliwości jej złożenia. Dlatego też warto przyjrzeć się jej bliżej.

Skarga nadzwyczajna jest wyjątkową instytucją przede wszystkim dlatego, że jest w stanie skutecznue wzruszyć prawomocnie wydany wyrok sądowy. Ma prawo ją wnieść Rzecznik Praw Obywatelskich bądź Prokurator Generalny, a także inne organy w ramach swojej działalności takie jak np.: Prezes UOKiK, Przewodniczący KNF czy Rzecznik Praw Pacjenta. Wymieniony w ustawie organ może to zrobić, jeśli stwierdzi, iż prawomocnie wydane orzeczenie narusza prawa i wolności określone w Konstytucji, podczas jego wydawania rażąco naruszono prawo bądź widoczna jest sprzeczność między wyrokiem a istniejącymi dowodami. Skarga ma zatem na celu przede wszystkim naprawić ewidentne błędy wymiaru sprawiedliwości, które niekiedy mogą się zdarzyć.

Aby skarga mogła być rozpatrzona konieczne jest spełnienie wymogów czasowych. Nie można jej składać, jeśli minęło ponad pięć lat od uprawomocnienia się wyroku. Jeśli zaś wniesiono skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego – termin ten skraca się do roku od rozpoznania sprawy przez SN. Należy jednak zauważyć, że przez pierwsze trzy lata obowiązywania skargi – można złożyć ją także na wszystkie wyroki zapadłe po 17 października 1997 roku – gdy zaczęła obowiązywać obecna Konstytucja.

Skargi nadzwyczajne są rozpatrywane w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. SN może uchylić obowiązujący wyrok w całości bądź częściowo, skierować sprawę do ponownego rozpatrzenia albo ją oddalić.

Co szczególnie istotne, skarga nadzwyczajna nie może dotyczyć każdej sprawy. Nie składa się jej np. wobec wykroczeń czy wykroczeń skarbowych czy wyroków stwierdzających unieważnienie małżeństwa, jeśli zainteresowana strona jest już w nowym związku. Skarga nie zmieni sytuacji, jeśli zaskarżone orzeczenie wywołało nieodwracalne skutki prawne bądź jego wzruszenie naruszyłoby międzynarodowe zobowiązania państwa – np. ratyfikowane umowy międzynarodowe.

Przed złożeniem skargi warto przemyśleć jej treść – można bowiem ją złożyć tylko jeden raz względem danego wyroku.

Współfinansowane ze środków Fundacji PZU

Program dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich 2018