Prawne formy zabezpieczenia wierzytelności bankowych

04.03.2019 2 minuty na przeczytanie artykułu
Akademia Bezpieczeństwa Ekonomiczno-Prawnego

Dla banku gwarancją  spłaty kredytu jest dobra sytuacja kredytowa firmy lub zdolność kredytowa osoby fizycznej. To jednak nie wystarczy, żeby otrzymać kredyt bankowy. Bank oczekuje bowiem dodatkowego zabezpieczenia swoich wierzytelności, czyli prawa wierzyciela do żądania spełnienia świadczenia ze strony dłużnika. Może mieć ono charakter pieniężny lub rzeczowy. To zabezpieczenie pozwoli bankowi na odzyskanie pożyczonych pieniędzy.

Bank pożyczając pieniądze zabezpiecza się na różne sposoby, żeby móc później odzyskać środki. W zależności od tego jakiego rodzaju kredytu bank udziela i jak będzie on wysoki, można wyróżnić różne typy zabezpieczenia bankowego. I tak prawne zabezpieczenia kredytów można podzielić na płynne (np. gwarancje i poręczenia bankowe) i rzeczowe (np. hipoteka i zastaw bankowy). Najczęściej stosowane zabezpieczania w stosunku do osób fizycznych to: wystawienie weksla własnego in blanco przez dłużnika, poręczenie przez osobę trzecią, poddanie się przez dłużnika egzekucji w akcie notarialnym, ustanowienie hipoteki lub przewłaszczenie na zabezpieczenie.

Najprostszym z tych zabezpieczeń jest wystawienie weksla własnego przez dłużnika. Weksel ten to papier wartościowy nie w pełni uzupełniony. Brakuje tam wpisanej sumy wekslowej. W przypadku konieczności wykorzystania weksla, bank nie może jednak wpisać sobie dowolnej kwoty w pustym miejscu. Integralną częścią weksla in blanco jest bowiem deklaracja wekslowa. Jest to pisemne porozumienie między wystawcą weksla a wierzycielem. Określone są w nim warunki i sposób w jaki wierzyciel może weksel uzupełnić.

Popularnym sposobem poręczenia jest także poręczenie przez osobę trzecią, zwyczajowo zwane podżyrowaniem. W tym przypadku osoba poręczająca zobowiązuje się spłacić należność w sytuacji, gdy dłużnik nie spłaca długu. Istnieje także możliwość zobowiązania się dłużnika w akcie notarialnym, że w przypadku opóźnienia w spłacie zobowiązania podda się egzekucji do wysokości kwoty, która została wskazana w akcie notarialnym.

W przypadku zaciągania zobowiązania na zakup nieruchomości popularną formą zabezpieczenia jest ustanowienie hipoteki. Ten rodzaj zabezpieczenia pozwala na egzekucję nieruchomości w przypadku niespłacania przez dłużnika zobowiązania. W tym przypadku konieczne jest złożenie przez właściciela nieruchomości oświadczenia o ustanowieniu hipoteki w formie aktu notarialnego i dokonanie wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Ten wpis daje bankowi pierwszeństwo w dochodzeniu praw nawet jeśli nieruchomość zmieniła właściciela.

Gdy mamy do czynienia z przewłaszczeniem na zabezpieczenie, możliwe są jego dwie formy. Pierwsza z nich to sytuacja, gdy dłużnik przenosi na bank własność swojej rzeczy. Bank zobowiązuje się wtedy do przeniesienia własności tej rzeczy z powrotem na dłużnika w momencie spłaty zobowiązania. W drugim przypadku dłużnik przenosi na bank własność rzeczy ruchomej.

Wierzytelność bankowa może być zabezpieczona na różne sposoby. Zwykle jednak wybór sposobu zabezpieczenia zależy od decyzji banku, w którym ubiegamy się o kredyt.

 

Anna Rogińska

Współfinansowane ze środków Fundacji PZU

Program dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich 2018