Popularyzacja nauki – najważniejsze zadanie każdego uczonego?

30.08.2018 2 minuty na przeczytanie artykułu

Popularyzację nauki można zdefiniować jako proces ,,rozpowszechniania nauki (…) lub wiedzy o czymś wśród szerokich kręgów społeczeństwa”1). Należy ją zatem odróżnić od  promocji dorobku naukowego, którego głównym celem jest dotarcie z określonymi publikacjami do jak największego grona adresatów w celu maksymalizacji szansy na zwiększenie cytowań. Innymi słowy istotą popularyzacji jest bezinteresowne upowszechniania wyników prac naukowo-badawczych wśród wielu licznych grup odbiorców.

 

Działania z zakresu popularyzacji są niezwykle istotne dla rozwoju całego społeczeństwa. Po pierwsze pokazują nam, w jaki sposób odkrycia i wynalazki pozwalają nam zmienić otaczającą nas rzeczywistość. Jak stwierdził Dariusz Aksamit ,,trzymając w ręku smartfon, który pokazuje naszą lokalizację i robi zdjęcia, często zapominamy o tym, że to nic innego jak osiągnięcie nauk podstawowych: od fizyki ciała stałego po elektronikę”2). Z kolei badania z zakresu nauk społecznych ukazują w jaki sposób ludzie korzystają ze smartfonów i jak wpływają one na życie społeczne co pozwala lepiej dopasować np. działania informacyjne organów publicznych do potrzeb obywateli. Upowszechnianie rezultatów badań sprawia, że lepiej rozumiemy otaczający nas świat i coraz efektywniej gospodarujemy jego zasobami. Po drugie, większość badań jest nadal finansowanych ze środków publicznych. Zdaniem Dariusza Aksamita ,,stąd wynika dla naukowców pewien obowiązek – skoro jesteśmy zatrudniani przez podatników, musimy im powiedzieć, na co ich pieniądze są przeznaczane”3). Po trzecie rozpowszechnianie rezultatów pracy naukowej zwiększa szanse na pozyskanie ewentualnych sponsorów do prowadzenia dalszych badań (szczególnie w czasach niezwykłej popularyzacji crowdfundingu). Na sam koniec warto wspomnieć, iż odbiorcy działań popularyzatorskich będą bardziej skłonni skorzystać z nowych rozwiązań, które nie będą dla nich już tak tajemnicze czy też szybciej sięgną po książkę traktującą o tematyce, która ich zainteresuje. Często zdarza się, że dana osoba po pierwszym, udanym ,,spotkaniu” z naukowcem i jego twórczością sięga po dalsze jego dzieła.

Podsumowują trudno nie przyznać racji Michałowi Kleiberowi, który stwierdził, że ,,ze względu na znaczenie nauki i jej dzisiejszą złożoność popularyzowanie osiągnięć badawczych to obecnie jedno z najważniejszych zadań każdego uczonego”4).

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2018-2019

   [ + ]

1.Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/slowniki/popularyzacja.html, 05.07.2018.
2.P. Włodarczyk, Popularyzacja nauki to ukazywanie jej sensu. http://www.kopernik.org.pl/warsztaty/klub-mlodego-odkrywcy/popularyzacja-nauki-to-ukazywanie-jej-sensu/, 26.10.2017.
3.Ibidem.
4.Ruszył konkurs Popularyzator Nauki. Czekamy na najlepszych!, http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C415380%2Cruszyl-konkurs-popularyzator-nauki-czekamy-na-najlepszych.html, 19.08.2017