Nowy rok akademicki — Najważniejsze informacje

26.07.2017 5 minuty na przeczytanie artykułu

pixabay.com

Dzisiaj kontynuujemy omawianie niezwykle istotnych, z perspektywy zwłaszcza najmłodszych studentów, pojęć i instytucji występujących w polskich uczelniach.

 

Formy zajęć

Inaczej jak w szkole średniej na uczelni występuje więcej rodzajów form zajęć dydaktycznych niż jedynie te nazywane lekcjami. Najczęściej spotykanymi są w szczególności wykład, ćwiczenia, konwersatorium, laboratorium, seminarium, proseminarium, praktyki, ćwiczenia terenowe.

Wykład – to najpopularniejsza i najstarsza metoda przekazywania wiedzy w uczelni. Najczęściej polega na ustnym omówieniu przedstawionego zakresu zagadnień, który powinien być ujęty w sylabusie (szczegółowy opis danego przedmiotu uwzględniający, m.in. sposób prowadzenia zajęć i formę ich zaliczenia) danego przedmiotu. Co do zasady, studenci w trakcie wykładu odgrywają rolę biernych słuchaczy, którzy zależenie od prowadzącego, mogą nierzadko zabierać głos i zadawać pytania. Zgodnie z obowiązującym trendem, wykłady na większości uczelni są nieobowiązkowe. Niemniej, aby osłuchać się z językiem akademickim oraz odpowiednio przygotować do egzaminu, należy pojawiać się na nich jak najczęściej. Bardzo często to rada wydziału określa zajęcia, w których udział jest obligatoryjny, jak również formę ich zaliczenia. Wobec tego to sama uczelnia wskazuje, czy wykłady są obowiązkowe.

Ćwiczenia – mają przede wszystkim za zadanie utrwalić i poszerzyć zagadnienia przedstawianie podczas wykładu, dlatego też w praktyce zawsze odbywają się po wykładzie. Same ćwiczenia są już zdecydowanie nastawione na aktywną rolę studentów oraz ich samodzielną pracę. Od prowadzącego zajęcia zależy jaką formą przyjmą, najczęściej jest to praca w grupie czy też konieczność przygotowania precyzyjnie wskazanego zagadnienia, eksperymentu, projektu, ćwiczenia itp. W odróżnieniu od wykładów, w trakcie ćwiczeń często mają miejsce cykliczne sprawdziany nabytej do tej pory wiedzy i umiejętności,
w postaci cząstkowych zaliczeń czy kolokwiów (typ sprawdzianu, któremu najbliżej do znanej wszystkim kartkówki), w formie zarówno ustnej, jak i pisemnej.

Konserwatorium – w dużym skrócie, to rodzaj zajęć zbliżonych do ćwiczeń, które jednak skupiają się przede wszystkim na dyskusji w niewielkich grupach i wypracowywaniu na tej podstawie naukowych wniosków.

Laboratorium – kolejna forma aktywnych zajęć właściwa zwłaszcza dla wydziałów o kierunkach ścisłych. W trakcie laboratoriów studenci są obserwatorami, uczestnikami lub wykonawcami eksperymentów i badań, z zachowaniem właściwych procedur, przy użyciu odpowiedniej aparatury, w przeznaczonym do tego pomieszczeniu i pod nadzorem pracownika naukowego.

Seminarium – ta forma zajęć jest przeznaczona najczęściej dla najmniejszej liczby studentów i polega przede wszystkim na bezpośrednich spotkaniach z promotorem pracy licencjackiej lub magisterskiej. W trakcie takich spotkań studenci w ścisłej współpracy ze swoim nauczycielem omawiają konkretne zagadnienie oraz uczą się jak należy przygotowywać pracę dyplomową.

Praktyki – to w zasadzie jedyna forma zajęć, przybierająca kształt faktycznej pracy odbywanej w miejscu ewentualnego przyszłego zatrudnienia. Mają one na celu przede wszystkim poszerzanie wiedzy zdobytej na studiach i rozwijanie umiejętności jej praktycznego wykorzystania, kształtowanie umiejętności niezbędnych w przyszłej pracy zawodowej, a także poznanie zasad organizacji i mechanizmów funkcjonowania potencjalnych pracodawców.

Formy zaliczenia zajęć (skala ocen, egzaminy/ zaliczenia)

Regulamin studiów każdej uczelni musi określać stosowaną skalę ocen i znowu tylko od uczelni zależy, jaki przybierze ona kształt. Jednak zdecydowanie najczęściej stosowanym rozwiązaniem jest skala w kształcie: – bardzo dobry (bdb) 5,0 A – dobry plus (db+) 4,5 B – dobry (db) 4,0 C – dostateczny plus (dst+) 3,5 D – dostateczny (dst) 3,0 E – niedostateczny (ndst) 2,0 F.  Zgodnie z ocenianiem według tej skali obliczania jest średnia ocen ze studiów, która praktycznie zawsze stanowi jedną z podstaw obliczenia ostatecznego wyniku studiów. Na niektórych polskich uczelniach można jeszcze spotkać ocenę celującą 6.0 (cel), która zazwyczaj jest przyznawana za wyjątkowe i wybitne osiągnięcia w ramach danego przedmiotu. Niemniej taki sposób dodatkowego motywowania studentów jest jednak rzadkością.

Zmiana kierunku studiów/uczelni

Wybór odpowiedniego kierunku studiów i uczelni to zdecydowanie niełatwa decyzja, która może rzutować na całe dalsze życie. Niestety obecnie uczniowie szkół średnich nie mają należytego wsparcia przy wyborze najwłaściwszej dla nich ścieżki zawodowej, co nierzadko kończy się nietrafionym wyborem tak co do kierunku, jak i do uczelni. Jednak jeżeli po kilku miesiącach studiowania dojdziecie do wniosku, że to nie jest dla Was, nie załamujcie rąk, tylko dobrze wczytajcie się w regulamin studiów, który musi określać warunki zmiany kierunku lub formy studiów, a także uczelni. Jest to kolejna możliwość zależna przede wszystkim od decyzji dziekana i wcześniejszych ustaleń poszczególnych Rad Wydziałów. Najczęściej podstawowym warunkiem uprawniającym do zmiany kierunku studiów jest zaliczenie co najmniej jednego semestru i odpowiednio niski stopień różnic programowych w przypadku chęci przejścia na kierunek inny niż pierwotny. Pozwala to na przyjęcie na drugi semestr wybranego kierunku lub odpowiedni wyższy bez utraty czasu poświęconego na naukę na kierunku będącym pierwszym, lecz nietrafionym wyborem. Często zdarza się również, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach dziekan może, w odpowiednim czasie po rozpoczęciu roku akademickiego, wyrazić zgodę nawet na zmianę kierunku studiów bez konieczności zaliczenia pierwszego semestru studiów. Ponadto, student praktycznie każdej uczelni, może ubiegać się o przeniesienie ze studiów stacjonarnych na niestacjonarne lub odwrotnie, jeśli spełnia określone warunki. Dlatego jedną z dróg, jaką możecie obrać, w sytuacji, kiedy nie udało Wam się, dostać na studia stacjonarne, jest właśnie tryb niestacjonarny. Najczęściej po roku, uczelnia zezwala na przeniesienie się na studia stacjonarne, niemniej zależne jest to zazwyczaj od bardzo dobrych wyników w nauce.

Obok zmiany kierunku studiów i jego formy, regulaminy przewidują również możliwość zmiany samej uczelni. W tym przypadku wymagana jest najczęściej zgoda dziekana naszego macierzystego wydziału oraz dziekana wydziału przyjmującego. Obok tego niezbędne jest wypełnienie wszystkich obowiązków wynikających z przepisów obowiązujących na naszej dotychczasowej uczelni. Należy pamiętać także, że przyszły dziekan wydziału, na który chcemy się przenieść, podejmując decyzję o przyjęciu, co do zasady, określa rok i semestr studiów oraz warunki uzupełnienia ewentualnych różnic programowych.

Urlop studencki

Kontynuując, regulamin studiów musi również określać warunki przyznawania studentom urlopów od zajęć, w tym czas trwania urlopu krótkoterminowego i długoterminowego, oraz usprawiedliwiania krótkotrwałej nieobecności na zajęciach. Wobec powyższego urlop okolicznościowy najczęściej jest udzielany (co do zasady, dziekan określa czas jego trwania) zarówno w perspektywie krótkoterminowej jak i dłuższej, często z zastrzeżeniem, iż z powodu spełnienia określonych przesłanek, dany urlop może być przedłużony o kolejny okres. Należy pamiętać, że aby wniosek o urlop mógł odnieść zamierzony skutek, powinien zostać złożony niezwłocznie po zaistnieniu przyczyny stanowiącej podstawę do ubiegania się o niego. Ponadto przyczyną ubiegania się o urlop nie może być uzyskiwanie niezadowalających wyników w nauce, a także urlop nie może być udzielony za okres poprzedniego semestru lub roku akademickiego. Trudno sobie wyobrazić, żeby uczelnia dopuszczała taką możliwość. Nie można zapominać również, że szkoły wyższe najczęściej zezwalają studentom przebywającym na urlopie, na czynny udział w zajęciach oraz na przystępowanie do zaliczeń i egzaminów. Dzięki temu studenci nie odczują swojego często wymuszonego urlopu jako zupełnej izolacji od trybu nauki, co pozwoli im jednocześnie na szybszy i sprawniejszy powrót na zajęcia. Kontynuując, ustawa Prawo — o szkolnictwie wyższym w art. 172 stanowi wprost, że — Student może uzyskać urlop od zajęć w uczelni na zasadach i w trybie określonych w regulaminie studiów. Dodatkowo ust.2 doprecyzowuje, że — w okresie korzystania z urlopu student zachowuje prawa studenta, chyba że regulamin studiów lub przepisy o pomocy materialnej stanowią inaczej. Co najistotniejsze z perspektywy studenta, w czasie trwania przerwy unormowanej jako urlop studencki osoba z niego korzystająca, praktycznie zawsze, zachowuje status studenta i wynikające stąd uprawnienia (np. uprawnienie do 50% ulgi przy przejazdach środkami komunikacji miejskiej).  Jednak równie często i zgodnie z regulaminem pomocy materialnej, studenci przebywający na urlopie nie mają prawa do pobierania stypendiów. Niemniej uczelnie dopuszczają czasem pewne wyjątki od powyższej reguły, gdyż w okresie urlopu od zajęć o pomoc materialną bardzo często mogą ubiegać się studenci znajdujący się w niezwykle trudnej sytuacji, szczególności takiej jak: pełne sieroctwo; wyjątkowo trudna sytuacja materialna (np. rodzina wielodzietna) czy udokumentowana długotrwała, przewlekła choroba studenta.

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2016-2017