Nowy rok akademicki — Co chcę studiować?

29.06.2017 5 minuty na przeczytanie artykułu

pixabay.com

Dla niektórych powoli zaczyna się sesja egzaminacyjna, dla innych już kończy, co jak co roku zwiastuje nadejście bardzo pracowitego, wbrew pozorom, okresu na wszystkich polskich uczelniach. W czasie wakacji mianowicie szkoły wyższe przeprowadzają rekrutacje na oferowane przez siebie kierunki, przeznaczone dla wszystkich kandydatów na studia, którzy marzą o odebraniu własnego indeksu. Wobec tego przygotowaliśmy dla przyszłych członków środowiska akademickiego, zwłaszcza tych, którzy jeszcze zastanawiają się nad wyborem odpowiedniej ścieżki, garść przydatnych informacji niezbędnych dla każdego początkującego żaka.

 

Wybierz studia

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wychodząc naprzeciw potrzebie wsparcia uczniów szkół średnich, w niełatwej decyzji wyboru właściwego kierunku studiów, uruchomiło portal www.wybierzstudia.nauka.gov.pl. Zbudowany jest on na podstawie danych pochodzących z czterech najpełniejszych baz danych kumulujących informacje dotyczące w zasadzie wszystkich kierunków studiów prowadzonych w Polsce. Są to: oficjalna baza danych o szkolnictwie wyższym POL-on, ocena kierunków studiów dokonywanych przez Polską Komisję Akredytacyjną, ocena działalności naukowej dokonywanej przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych oraz informacje przesyłane przez uczelnie. Żeby pokazać skalę wiedzy zwartej w wybierzstudia wystarczy wskazać, że dostępne na portalu materiały dotyczą 402 uczelni, 2965 wydziałów i 5312 kierunków studiów.

Ogólnopolski System Monitorowania ekonomicznych Losów Absolwentów Szkół Wyższych

Drugie niezwykle ciekawe i bardzo przydatne rozwiązanie to portal www. absolwenci.nauka.gov.pl, na którym znajduje się Ogólnopolski System Monitorowania ekonomicznych Losów Absolwentów Szkół Wyższych. Jest on stale doskonalonym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego system monitoringu losów zawodowych absolwentów szkół wyższych. Głównym źródłem informacji są dane administracyjne pochodzące ze źródeł systemu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz z systemu POL-on, czyli wskazanego wcześniej systemu informacji o szkolnictwie wyższym wspierającego pracę Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Co najbardziej istotne dla przyszłych studentów Ogólnopolski System Monitorowania ekonomicznych Losów Absolwentów Szkół Wyższych, w skrócie ELA, pozwala na skonstruowanie wskaźników sukcesu na rynku pracy, poprzez porównywanie sytuacji absolwentów różnych kierunków w różnych okresach objętych badaniem w różnych miejscowościach. Co najprościej oznacza, że każdy zainteresowany może sprawdzić, jak atrakcyjny na rynku pracy jest absolwent danego kierunku, czy ma trudności ze znalezieniem pracy i jak postrzegają go potencjalni pracodawcy. Dla każdego niepewnego jeszcze swojej ścieżki kariery przyszłego studenta, to niedające się przecenić narzędzie, które koniecznie musi wypróbować.

Program studiów

Aby móc odpowiedzieć na to pytanie, kandydat na studia powinien w pełni odpowiedzialnie podejść do procesu wyboru kierunku studiów, przede wszystkim poprzez analizę programu studiów tych kierunków, które najbardziej go interesują. A czym jest program i plan studiów oraz program kształcenia? Nie są to tożsame pojęcia, jednak wspólnie definiują i precyzują każdy kierunek na wszystkich polskich uczelniach. Pokrótce, plan studiów to dokument przedstawiający proces kształcenia na kierunku studiów, zawierający takie informacje jak: zestaw modułów/przedmiotów, przypisanie modułów do semestrów, przypisanie modułom form zajęć oraz liczby godzin. Program studiów z kolei to opis procesu kształcenia prowadzącego do uzyskania zakładanych efektów kształcenia, na danym kierunku studiów i zawiera w sobie: wskazany powyżej plan studiów, formę studiów, zasady oceniania osiągnięć studenta, moduły zajęć wraz z przypisaniem do każdego modułu efektów kształcenia oraz liczby punktów ECTS, a także liczbę semestrów i punktów ECTS konieczną do ukończenia studiów. Obok istnieje jeszcze najszersze pojęcie, jakim jest program kształcenia, będący programem studiów wraz z zakładanymi kierunkowymi efektami kształcenia. Same efekty kształcenia to wiedza, umiejętności i kompetencje społeczne, które student powinien uzyskać w trakcie studiów. Te wszystkie terminy i definicje wydają się skomplikowane, jednak przy bliższym ich poznaniu dają jasny obraz tego, co oferuje dana uczelnia. Z pewnością powinny stanowić podstawę do podjęcia decyzji dotyczącej rozpoczęcia studiów na tym, a nie innym kierunku studiów ze względu na to, że są absolutnie podstawowym elementem procesu dydaktycznego określającym tak istotne kwestie, jak spis przedmiotów z wykazem godzin i punktów ECTS, spisem egzaminów i zaliczeń, praktyk i ćwiczeń terenowych czy czas trwania studiów. Warto również pamiętać, iż bardzo często corocznie opracowywane są ogólnodostępne informatory dla poszczególnych kierunków zawierające szczegółowy wykaz przedmiotów i programy kształcenia. Najczęściej z łatwością można je pobrać z domen internetowych poszczególnych wydziałów większości uczelni.

Profil ogólnoakademicki czy praktyczny?

Nowelizacja ustawy — Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 11.07.2014 r. wprowadziła rozróżnienie studiów na profil ogólnoakademicki i profil praktyczny. Od tego momentu zgodnie z ustawą profil ogólnoakademicki to profil programu kształcenia obejmującego moduły zajęć powiązane z prowadzonymi w uczelni badaniami naukowymi, realizowany przy założeniu, że ponad połowa programu studiów określonego w punktach ECTS obejmuje zajęcia służące zdobywaniu przez studenta pogłębionej wiedzy. Profil praktyczny natomiast to profil programu kształcenia obejmującego moduły zajęć służące zdobywaniu przez studenta umiejętności praktycznych i kompetencji społecznych, realizowany przy założeniu, że ponad połowa programu studiów określonego w punktach ECTS obejmuje zajęcia praktyczne kształtujące te umiejętności i kompetencje, w tym umiejętności uzyskiwane na zajęciach warsztatowych, które są prowadzone przez osoby posiadające doświadczenie zawodowe zdobyte poza uczelnią. Zgodnie z uzasadnieniem wprowadzenie takiego rozróżnienia miało na celu zapewnienie lepszej jakości kształcenia, poprzez ograniczenie negatywnego zjawiska występującego przede wszystkim w uczelniach zawodowych, tj. kształcenia  na kierunkach studiów o profilu ogólnoakademickim, zwłaszcza na kierunkach masowych. Należy się w tym miejscu zgodzić, że szkoły zawodowe mają inne cele niż uniwersytety czy politechniki, które najczęściej dysponują szerszą i lepiej wykwalifikowaną kadrę naukową wyspecjalizowaną właśnie w prowadzeniu badań, niekoniecznie nastawionych na przekazywanie praktycznej wiedzy warsztatowej, co powinno być zadaniem szkół zawodowych. Mówię o tym dlatego, że każdy kandydat na studia powinien na początku znaleźć odpowiedź na pytanie, który profil uczelni jest dla niego odpowiedni. Jest to o tyle zasadne, że szkoły zawodowe cieszą się w ostatnich latach coraz większą popularnością, a w związku z ,m.in. wprowadzeniem powyższych definicji, niejako zostały zmuszone (tylko ta podstawowa jednostka organizacyjna uczelni, która ma uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora będzie mogła prowadzić kształcenie zarówno na kierunkach studiów o profilu praktycznym, jak i na kierunkach o profilu ogólnoakademickim) do skupienia się na podstawowym założeniu swojego istnienia — nauczania umiejętności i kompetencji czysto praktycznych, które stanowią o wartości fachowców w licznych zawodach. Dla wszystkich pozostałych zainteresowanych, przede wszystkim rozwojem naukowym, profil ogólnoakademicki wydaje się oczywiście najlepszym rozwiązaniem.

A może studia międzywydziałowe?

Dla najbardziej ambitnych istnieją także studia międzywydziałowe, które w wielkim uproszczeniu, stanowią najbardziej elastyczną formę kształcenia przeznaczoną dla kandydatów o najszerszych zainteresowaniach, którzy nie chcą być sztywno przypisani do tradycyjnych kierunków na jednym tylko wydziale. Najczęściej studia międzywydziałowe odbywają się na 2-3 wydziałach i polegają na tym, że student od początku swojej ścieżki, w porozumieniu z odpowiednio przypisanym opiekunem, sam buduje swój indywidualny tok nauczania. Bardzo wyraźnie jest zaakcentowana w przypadku tych studiów, nieco zapomniana, relacja mistrz-uczeń na podstawie bardzo indywidualnego podejścia do samego studenta, który może korzystać z oferty programowej wszystkich uczestniczących w studiach międzywydziałowych jednostkach organizacyjnych. Studia międzywydziałowe są obecnie dostępnie w mnie więcej dziesięciu polskich uczelniach, w większości w postaci międzywydziałowych studiów humanistycznych, dzięki czemu ich uczestnicy mogą połączyć olbrzymi zakres tematyczny, uzupełniając zagadnienia filologiczne, nauką filozofii, historii czy też prawa.

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2016-2017