Kongres PWP: Nowe Bretton Woods. Czy jest potrzebny nowy globalny kontrakt społeczny?

19.05.2017 4 minuty na przeczytanie artykułu

Artykuł redakcyjny

Fot.istotnie.pl

Zakończył się ostatni panel drugiego dnia kongresu: Nowe Bretton Woods. Czy jest potrzebny nowy globalny kontrakt społeczny?

W dyskusji prowadzonej po angielsku uczestniczyli: Mateusz Morawiecki – wicepremier, minister rozwoju i finansów, dr Jonathan Ostry – wicedyrektor w Departamencie Badań, Międzynarodowego Funduszu Walutowego, Michael Pettis – wykładowca w Szkole Zarządzania Guanghua Uniwersytetu Pekińskiego

Prelegenci poruszyli poniższe zagadnienia.

  • Nierównowagi globalne a kryzysy finansowe
  • Nierówności społeczne jako zagrożenie dla wolnego handlu
  • nowe globalne reguły gry dla międzynarodowych korporacji (prawo konkurencji, podatki, własność intelektualna)
  • Demokratyczny kapitalizm w epoce robotyzacji i sztucznej inteligencji
  • Nowe Bretton Woods czy dylemat więźnia – przyszłość światowej gospodarki

Prof. Ostry w swojej wypowiedzi skupił się na rozróżnieniu globalizacji sektora finansowego i natężeniu międzynarodowej wymiany handlowej. W jego ocenie integracja finansowa jest korzystniejsza dla odpowiednio przygotowanych państw.

Redaktor Wróblewski zwrócił uwagę na fakt, że Polska, jako jedna z niewielu uchroniła się przed recesją w latach ostatniego globalnego kryzysu finansowego. Pytał też o granice interwencji państwa na wolnym rynku.

W odpowiedzi Premier Mateusz Morawiecki stwierdził, że sytuacja zmienia się na podstawie dwóch czynników – wewnętrznej oraz otoczenia międzynarodowego. Podał przy tym przykład Japonii, która wyróżnia się większym niż inne państwa długiem publicznym, jednak dzięki swoim innowacyjnym firmom i wysokiemu eksportowi może sobie poradzić. Jego zdaniem większym problemem od długu publicznego jest zależność polskiej gospodarki od zagranicznego kapitału. Wyraził także zadowolenie, z faktu, że obecnie znaczna część kapitału w ramach bezpośrednich inwestycji zagranicznych to projekty posiadające wysoki potencjał innowacyjności. Jego zdaniem polska zależność od zagranicznego kapitału na początku lat 90. spowodowała, że wzrost gospodarczy nie przypominał koreańskiego bądź państw anglosaskich.

Zdaniem Michaela Pettisa Japonia wystrzegała się kryzysu dzięki specyficznemu modelowi zadłużania, w którym większość wierzytelności należy do banku centralnego. Poruszył też temat chińskiej gospodarki, wypracowującej pewien nowy model postępowania w środowisku międzynarodowym. Zdaniem Jonathana Ostrego zwrócił uwagę na to, że globalny kryzys finansowy został nazwany, przez niektórych ekspertów północnym kryzysem finansowym. Ekspert MFW wskazywał na drogi, w jakich porusza się światowa gospodarka po perturbacjach 2008 roku. Jego zdaniem finansowa globalizacja osłabia możliwości państw, które muszą liczyć się z dużym przepływem kapitału, na który nie mają wpływu. Jego zdaniem przykład Stanów Zjednoczonych pokazał, że globalna integracja finansowa nie została osiągnięta w należyty sposób – m.in. w aspekcie regulacji.

Premier Morawiecki zwrócił uwagę na problem nierówności i perspektywy przyszłych pokoleń. Jego zdaniem w Polsce borykamy się ciągle z problemem nierównej dystrybucji dóbr wobec wzrostu gospodarczego. Kolejnym aspektem, który poruszył była klasa średnia, która w Polsce jest znacznie mniejsza od tej z państw Zachodniej Europy. Uzasadnił to czynnikami historycznymi oraz wysokim poziomem emigracji zarobkowej z Polski. Jego zdaniem należy ją odbudować, gdyż ma ogromny wpływ na dalszy rozwój państwa.

Michael Pettis scharakteryzował gospodarkę Chin. Jego zdaniem Państwo Środka jest obecnie bardzo przeinwestowane. Jego problemem jest to, co będzie napędzało dalszą produkcyjność.

Redaktor Wróblewski poruszył kwestię potencjalnej ekspansji polskich przedsiębiorstw na zachodnie rynki. Zdaniem Premiera Morawieckiego polskie wspieranie gospodarki jest ciągle znacznie mniej zaawansowane niż np. w Niemczech czy Wielkiej Brytanii. Jak twierdził, wciąż musimy się wiele nauczyć w sferze gospodarki.

Z przedszkola zmierzamy ku szkole podstawowej – powiedział.

Prof. Ostry odniósł się do problemu nierówności i wzrostu gospodarczego. Stał na stanowisku, że mamy wiele przykładów z historii, w których nierówności działały pozytywnie na rozwój gospodarczy państwa. Podał tutaj przykład Chin, w których zmiany w strukturze nierówności wcale nie miały wpływu na rozwój gospodarczy państwa. Jego zdaniem wzrostu gospodarczego nie da się zaplanować, da się go jednak osiągnąć dzięki wprowadzaniu stabilności makroekonomicznej. Wyjaśniał również, co jego zadaniem znaczy współpraca w ekonomii – nie oznacza ona altruizmu, lecz działanie we wspólnym interesie, z którego obaj partnerzy odnoszą zyski.

Wymiana musi polegać na wzajemnych korzyściach

– stwierdził prof. Ostry. Aby była ona wymierna, należy zastanowić się nad stworzeniem globalnych zasad przepływu kapitału. Jego zdaniem to właśnie powinno być swoistym nowym Bretton Woods.

Premier Morawiecki przychylał się do stanowiska, że warto zastanowić się nad nowym porozumieniem na miarę tego z Bretton Woods, w celu skoordynowania wielu polityk. Jego zdaniem w dzisiejszej rzeczywistości powinniśmy skupić się na regulacjach dotyczących własności intelektualnej czy przepływie innowacji. Powodem takiego działania jest swoisty niejasny podział władzy między państwami a wielkimi korporacjami. Państwa nie wiedzą jak mają współpracować z dużymi firmami, gdyż nie ma w tym zakresie wypracowanych standardów. Pewne regulacje są konieczne, aby zaradzić unikaniu płacenia podatków przez gigantów korporacyjnych. Premier Morawiecki wskazał, że kolejnym ważnym zagadnieniem jest bezpieczeństwo cybernetyczne. Konieczna jest większa współpraca między państwami – pojawia się tu szansa dla Polski, która może odgrywać niezwykle ważną rolę w budowie bezpieczeństwa cybernetycznego.

Redaktor Wróblewski spytał czy jest możliwe wypracowanie jakiegoś rozsądnego balansu we współczesnej globalnej gospodarce.

Prof. Pettis był jednak pesymistą w tej kwestii. Uważa, że system z Bretton Woods nie utrzyma się długo. Jego zdaniem trudno będzie wypracować jednolite rozwiązania, chociażby z tego powodu, że różne państwa borykają się z przeciwstawnymi problemami i mają inne interesy. Należy wypracować pewien rodzaj balansu, między poziomem inwestycji a oszczędnościami. Bretton Woods zostało stworzone po to, aby nie wrócić do sytuacji z lat 20., jednak zdaniem prof. Pettisa to właśnie nastąpiło. Dlatego konieczne jest wypracowanie nowego systemu.

Premier Morawiecki zgodził się z tezą postawioną przez prof. Uniwersytetu Pekińskiego. Dzisiejszy przemysł powtarza schemat dawnego sektora rolniczego. Ponadto, miasta nie są w stanie absorbować nowych ludzi. Jak stwierdził, pozostaje krytyczny wobec regulacji unijnych, jednak jego zdaniem koordynacja ze strony tej organizacji wciąż jest lepsza niż jej całkowity brak.