Naukowe bazy danych

03.02.2019 1 minuta na przeczytanie artykułu

Współczesna nauka wykorzystuje technologie nie tylko w badaniach, ale także szeregowaniu i weryfikacji osiągnięć. Dorobek naukowców, ośrodków badawczych czy czasopism można dziś szybko sprawdzić przy pomocy międzynarodowych naukowych baz danych.

Przeszukiwanie baz danych jest również niezwykle przydatnym elementem procesu badawczego. Dzięki nim można szybko dotrzeć do najważniejszych prac naukowych z danej dziedziny czy znacznie rozbudować literaturę z której korzysta się podczas pisania własnej publikacji. Bazy danych mogą przyczynić się także do popularyzacji wyników badań konkretnego naukowca – dzięki umieszczeniu artykułu w bazie może on trafić do badaczy z niemalże każdego zakątka świata.

Każde zgłoszenie tytułu do bazy poprzedza procedura w której wydawca umieszcza informacje na temat profilu swojego czasopisma, jego zawartości czy informacji na temat charakteru naukowego. Konieczne jest także wprowadzenie abstraktów i sekwencji słów kluczowych w języku angielskim.

Jedną z najbardziej istotnych baz danych świata nauki jest Scopus stworzony przez firmę Elsevier.  Skupia 1,4 miliarda odniesień bibliograficznych, 16 milionów profili autorskich oraz 70 tys. instytucji. Choć normalnie korzystanie z bazy Scopus odbywa się na zasadach komercyjnych, to polskie uczelnie mogą korzystać z niej bezpłatnie na mocy licencji krajowej zakupionej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Inną renomowaną bazą finansowaną przez MNiSW w podobny sposób jest Web of Science prowadzony przez Thomson Reuters. Dzieli się ona na kilka głównych indeksów cytowań: SCIE (nauki ścisłe), SSCI (nauki społeczne), AHCI (nauki humanistyczne). Ocena zgłaszanych do bazy czasopism bierze pod uwagę przede wszystkim standardy publikacji (czyli np. formę recenzowania), zawartość tematyczną, wpływ międzynarodowy i cytowalność. Oprócz samych zasobów bibliograficznych, platformy umożliwiają również analizę wskaźników dotyczących danego autora (np. indeksu Hirscha) czy też statystyk dotyczących wybranego periodyku.

Należy pamiętać, że obecność w renomowanych bazach danych oznacza duży prestiż i buduje dorobek naukowy poszczególnych badaczy. Co więcej, jest on brany pod uwagę w kontekście przyznawania stopni naukowych, rozstrzygania konkursów czy stypendiów. Rola baz wzrasta wraz z Konstytucją dla Nauki, która jeszcze bardziej docenia badania zauważone na arenie międzynarodowej.

Inną często dostępną formą baz naukowych na polskich uczelniach są internetowe katalogi zawierające nie tylko abstrakty czy słowa kluczowe, ale również za jej pośrednictwem możliwy jest dostęp do całych wybranych artykułów. Przykładem takiej bazy jest EBSCO wyposażone w multiwyszukiwarkę artykułów.

Ważną część naukowych baz danych stanowią także darmowe zasoby takie jak Google Scholar. Choć same w sobie nie mają tak prestiżowej wartości i raczej nie są punktem odniesienia dla instytucji państwa, jednak obecność w nich również może okazać się przydatna w celu ogólnego rozeznania się w danej dziedzinie czy szybkie, pobieżne przyjrzenie się dorobkowi konkretnego naukowca.

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2018-2019