I Ty możesz zostać naukowcem, czyli Uniwersytety Młodego Odkrywcy.

18.01.2018 3 minuty na przeczytanie artykułu

Uniwersytet Młodego Odkrywcy to konkurs skierowany do uczelni publicznych i niepublicznych, organizowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Główne założenia, jakie przyświecały jego stworzeniu to upowszechnianie i popularyzacja nauki oraz wyrównywanie szans edukacyjnych u ludzi wywodzących się z różnych grup społecznych, czy wiekowych.

18 grudnia 2017 rozpoczął się nabór wniosków do drugiej już edycji tego konkursu, a uczelnie ubiegać się mogą o finansowanie w wysokości 500 tys. złotych. Łączna pula do rozdysponowania między podmioty wynosi aż 20 mln złotych. W pierwszej edycji konkursu na Uniwersytety Młodych Odkrywców przeznaczono 2,3 mln złotych, dzięki którym liczba uniwersytetów dziecięcych zwiększyła się o 25%. Wnioski składać można do 31 stycznia 2018 roku.

Aby uzyskać finansowanie uczelnie muszą stworzyć program adresowany do dzieci i młodzieży, który rozwijać będzie ich zdolności matematyczne, przyrodnicze, czy kompetencje w zakresie pracy w grupie, uczył krytycznego i kreatywnego myślenia, a także promował naukę i wykorzystywanie języków obcych. W ramach programu realizowane mają być cykliczne zajęcia badawczo-edukacyjne, których zadaniem ma być wsparcie kultury innowacyjności. Prowadzenie zajęć powierzane jest naukowcom i badaczom, zajmującym się daną tematyką. Adresatami Uniwersytetów Dziecięcych jest grupa wiekowa od 6 do 16 lat.

W pierwszej edycji konkursu Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przyznało dofinansowania 65 projektom, realizowanym w różnych województwach i odnoszącym się do wielu dziedzin nauki. Przykładowo Instytut Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk podjął się realizacji programu „Iskrzy na styku nauki”, w ramach którego odbyło się dziewięć zajęć, skierowanych do grupy wiekowej między 10 a 13 rokiem życia, na których młodzież mogła dowiedzieć się więcej o nanotechnologii, inżynierii genetycznej, czy elektrochemii. W programie pojawiło się także odczarowywanie magii, a organizatorzy przekonywali, że wielbiciele Harrego Pottera z pewnością znajdą tam coś dla siebie.

Innym z wybranych projektów był program „Oswoić chemię – zaczarowane laboratorium” – Politechniki Śląskiej. W ramach oswajania nauk ścisłych Politechnika Śląska zaproponowała także zajęcia w sali komputerowej dotyczące technik CAD w grafice inżynierskiej. Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu zorganizował natomiast cykl spotkań pt. „Tego nie wiesz o drewnie”, w ramach którego młodzi odkrywcy uczyli się nie tylko o właściwościach materiału, ale również o instrumentach z niego tworzonych.

Wydział Pedagogiki i Psychologii UMCS podjął się realizacji programu „Mój tajemniczy mózg – bajkowa podróż dla dzieci z wykorzystaniem zabaw wspierających rozwój mózgu”. Podczas zajęć dzieci (głównie w wieku przedszkolnym) dowiadywały się więcej o tym, jak zbudowany jest mózg, w jaki sposób funkcjonuje, ale także co robić, by wspierać jego prawidłowy rozwój. W ramach projektu zapewniono również krótkie warsztaty dla dorosłych opiekunów oraz materiały z zakresu neuropedagogiki, które pomóc miały w wykorzystywaniu wprowadzonych zabaw w przyszłości.

Choć większość projektów dotyczyła dziedzin ścisłych, dusze artystyczne także mogły znaleźć coś dla siebie. Na Uniwersytecie Warmińsko – Mazurskim Wydział Sztuki zorganizowano cykl zajęć „Eksperymentowanie w sztuce. Warsztaty  plastyczno – muzyczne.”. Zajęcia odbywały się w formie warsztatowej, a ich celem było rozbudzenie ciekawości poznawczej, tworzenie, integracja społeczności akademickiej oraz wspieranie innowacyjności. Innym ciekawym pomysłem wykazał się Uniwersytet Jagielloński, który zorganizował cykl zajęć tematycznych o nazwie „Odkrywcy dziedzictwa lokalnego”, w ramach których odbyły się zarówno zajęcia merytoryczne w zakresie rozumienia pojęcia dziedzictwa lokalnego, narodowego, jak i wyprawy terenowe oraz warsztaty fotograficzne.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego –  Jarosław Gowin, wprowadzenie programu argumentuje tym, że korzystanie przez młodzież z potencjału, jaki zlokalizowany jest w społecznościach uniwersyteckich, wspiera umacnianie społeczności lokalnych, a także budowę kapitału społecznego. Dodając przy tym, że jest on dla Polski tak samo ważny, jak konkurencyjność gospodarki.

Źródła:

http://www.nauka.gov.pl/g2/oryginal/2016_12/575eb6f1ef491b45782f77c36226cfcd.pdf

http://www.nauka.gov.pl/g2/oryginal/2016_09/902e17a084d60cb019c57e7741e2a611.pdf

http://4free.waw.pl/informacja-258-iskrzy-na-styku-nauki-uniwersytet-mlodego-odkrywcy

http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C412475%2Cponad-2-mln-zl-dla-uniwersytetow-mlodego-odkrywcy.html

https://www.polsl.pl/Wydzialy/RCh/Strony/UMO.aspx

http://www.uwm.edu.pl/egazeta/wydzial-sztuki-zaprasza-mlodych-odkrywcow-0

http://wtd.up.poznan.pl/pl/jednostki/knod/uniwersytet-m-odego-odkrywcy

http://www.ic.europeistyka.uj.edu.pl/seminaria-merytoryczne-i-metodologiczne

http://www.umcs.pl/pl/o-projekcie,12756.htm#page-2

http://www.nauka.gov.pl/aktualnosci-ministerstwo/20-milionow-zlotych-na-ii-edycje-uniwersytetu-mlodego-odkrywcy.html

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2016-2017