mLegitymacja studencka – uczelnie zwiększają mobilność

11.03.2019 4 minuty na przeczytanie artykułu

Najnowszy projekt nowelizacji Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów to obok szeregu innych zmian, przede wszystkim wprowadzenie możliwości i zapewnienie podstaw prawnych do wdrożenia zupełnie nowego instrumentu, jakim jest mLegitymacja studencka. Jest to tak bardzo istotne z punktu widzenia, już nie tylko studentów, ale wszystkich uczestników systemu szkolnictwa wyższego, ponieważ dotyczy zmian wyraźnie zwiększających mobilność i innowacyjność obsługi studentów.

 

Tego typu decyzje zawsze należy doceniać, a ponadto dają one nadzieję na to, iż w niedalekiej przyszłości resort nauki pochyli się nad wypracowaniem kolejnych narzędzi wprowadzających polskie uczelnie do cyfrowego świata z prawdziwego zdarzenia (np. cyfrowe podpisywanie decyzji w sprawie stypendiów naukowych; składanie wniosków stypendialnych oraz prowadzenie teczki studentów jedynie w formie cyfrowej). Niestety każda, choćby najmniej zauważalna, nowość opierająca się na rozwiązaniach z użyciem najnowszych technologii to w polskich szkołach wyższych wciąć rzadkość, co odbijać się na poziomie obsługi wszelkich interesariuszy uczelni, której jakość cały czas pozostawia wiele do życzenia, zwłaszcza biorąc pod uwagę przerośniętą biurokratyzację, która pomimo upływu lat cały czas ma się całkiem dobrze.

Zanim jednak przejdziemy do omawiania tego, czym mLegitymacja w rzeczywistości jest, należy przypomnieć jaką funkcję pełni obecna już od lat legitymacja studencka wydawana w formie elektronicznej karty procesorowej. Otóż znana każdemu studentowi plastikowa karta, stanowi potwierdzenie posiadania statusu studenta, za pomocą której jej posiadacz może udowodnić swoje uprawnienie, m.in. do zniżek w komunikacji miejskiej oraz przejazdów środkami publicznego transportu kolejowego i autobusowego (wobec treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 kwietnia 2017 r. w sprawie rodzajów dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego), restauracjach, kinach, centrach kultury itp. Dodatkowo może ona łączyć w sobie funkcje zarówno samej legitymacji, jak i karty bibliotecznej, czy karty miejskiej. Cały czas zdarza się, iż student nie ma legitymacji przy sobie i w konsekwencji nie ma możliwości udowodnienia przysługujących mu uprawnień. Na mocy nowelizacji rozporządzenia ten problem ma zniknąć i wystarczyć ma samo posiadanie telefonu komórkowego, z którym wszyscy nie rozstajemy się praktycznie nigdy.

mLegitymacja studencka

Na wstępie należy zaznaczyć, że Ministerstwo robi wyraźny krok w przyszłość i uwzględniając postęp techniczny oraz upowszechnienie osobistych urządzeń mobilnych, zapewnia studentom obsługę ich spraw na zupełnie innym poziomie innowacyjności i funkcjonalności niż dotychczas. Zaproponowane zmiany przewidują bowiem dwa rodzaje legitymacji studenckiej. Dotychczas funkcjonująca legitymacja w dalszym ciągu będzie wydawana w formie elektronicznej karty procesorowej, nowością jest natomiast umożliwienie wydawania legitymacji w formie dokumentu elektronicznego przechowywanego i okazywanego przy użyciu publicznej aplikacji mobilnej — mLegitymacja studencka.  Ma ona stanowić swoiste uzupełnienie standardowej wersji legitymacji w sytuacjach, kiedy student z jakichkolwiek względów nie ma jej przy sobie. Mając na uwadze powyższe, mLegitymacja ma przede wszystkim na celu zapewnienie studentom prostego i innowacyjnego narzędzia, z którego będą mogli korzystać za pomocą telefonu komórkowego lub innego urządzenia mobilnego, dzięki czemu będą w stanie udowodnić swój status studenta w bardzo bezpieczny (mLegitymacja ma być trudna do podrobienia) prosty i szybki sposób, za pomocą najbardziej powszechnych urządzeń wykorzystywanych praktycznie przez wszystkich studentów. mLegitymacja ma stanowić tym samym jeden z tzw. „mDokumentów” przechowywanych na urządzeniu mobilnym przy użyciu dedykowanej aplikacji zapewnianej przez Ministra Cyfryzacji1)).

Co do samych procedur, mLegitymacja studencka może być wydana na wniosek studenta, któremu nadano numer PESEL i tylko na czas ważności wydanej studentowi elektronicznej legitymacji studenckiej, z zastrzeżeniem, że potwierdzenie legitymacji na kolejny semestr będzie wymagało ponownego wydania mLegitymacji studenckiej. Uczelnia będzie także zobowiązana do jej unieważnienia: w przypadku utraty ważności elektronicznej legitymacji studenckiej; w przypadku przeniesienia się studenta do innej uczelni; na wniosek studenta, w szczególności w przypadku jej utraty na skutek uszkodzenia, niepoprawnego działania lub utraty urządzenia mobilnego, w którym była przechowywana. Ponownie wydawana będzie w przypadku potwierdzenia ważności elektronicznej legitymacji studenckiej, stwierdzenia w niej błędów lub omyłek, a także unieważnienia2)).

Weryfikacja mLegitymacji

Jak natomiast ma wyglądać sam proces weryfikacji posiadacza mLegitymacji i tym samum udowodnienia posiadana szeregu prawa przynależnych każdemu studentowi. Otóż resort nauki przewiduje trzy etapy kontroli ważności przedstawianej mLegitymacji.

  • weryfikacja na podstawie okazania — podstawowy i znany nam wszystkim sposób sprawdzenia, czy legitymująca się osoba posługuje się ważnym, w tym przypadku cyfrowym, dokumentem. Ten etap sprowadza się do okazania mLegitymacji na żądanie osoby uprawnionej (np. kontroler biletów) na ekranie telefonu lub innego urządzenia mobilnego. Jak podkreślają projektodawcy kontrolujący oceni prawdziwość mLegitymacji, m.in. na podstawie jej elementów dynamicznych (hologramu, flagi państwowej Rzeczypospolitej Polskiej), które pozwalają na stwierdzenie, że okazana treść nie stanowi statycznego obrazu, lecz jest faktycznie generowana przez aplikację urządzenia mobilnego3);
  • weryfikacja integralności i pochodzenia — ten sposób weryfikacji mLegitymacji, wymaga już posiadania przez kontrolującego odpowiedniej aplikacji mobilnej — mWeryfikator udostępnianej przez Ministra Cyfryzacji. Otóż kontrolujący za pomocą ww. aplikacji ma prawo pobrać na swoje urządzenie mobilne udostępnianą mLegitymację i sprawdzić integralność oraz pochodzenie udostępnionej mLegitymacji studenckiej na podstawie certyfikatów, którymi ten „mDokument” będzie opatrzony4);
  • weryfikacja on-line – trzeci i ostatni etap kontroli mLegitymacji, który podobnie jak weryfikacja integralności i pochodzenia mLegitymacji wymaga użycia dedykowanej aplikacji. Za jej pomocą osoba uprawniona do kontroli, może sprawdzić w centralnym rejestrze prowadzonym przez Ministerstwo Cyfryzacji, czy pobrana mLegitymacja studencka nie została unieważniona przez uczelnię5).
Wygląd mLegitymacji

Nowa legitymacja musi oczywiście mieć ustaloną formę graficzną. Ministerstwo przygotowało wzory ważnej oraz nieważnej (patrz poniżej) mLegitymacji studenckiej oraz opis wymaganych dla tego typu dokumentu elementów informacyjnych, funkcjonalnych takich, jak hologram i flaga państwowa Rzeczypospolitej Polskiej, które będą pozwalać na weryfikację autentyczności tego dokumentu. Wspomniany wyżej zbiór danych, przedstawiony w formie graficznej i opisowej, będzie warunkował sposób, w jaki mLegitymacja studencka będzie prezentowana na ekranie urządzenia mobilnego studenta6)).

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2018-2019

   [ + ]

1.Ocena skutków regulacji projektu rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zmieniającego rozporządzenie w sprawie studiów (https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//506/12319362/12558679/12558680/dokument373326.pdf
2.Projekt z dnia 20 grudnia 2018 r. Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zmieniające rozporządzenie w sprawie studiów (https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//506/12319362/12558679/12558680/dokument373324.pdf
3, 4, 5.Ibid.
6.Załącznik do Projekt z dnia 20 grudnia 2018 r. Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zmieniające rozporządzenie w sprawie studiów (https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//506/12319362/12558679/12558680/dokument373328.pdf