Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaprezentowało projekt nowej ustawy

21.09.2017 1 minuta na przeczytanie artykułu

Jarosław Gowin wicepremier i minister nauki i szkolnictwa wyższego zaprezentował we wtorek podczas Narodowego Kongresu Nauki projekt nowej ustawy o szkolnictwie wyższym zwaną także konstytucją dla nauki bądź ustawą 2.0. Jakie zmiany planuje ministerstwo?

Ustawa zakłada zwiększenie autonomii szkół wyższych – rektorzy będą mieli szersze uprawnienia w zakresie kształtowania wydatków i zaplecza administracyjnego uczelni. Większą rolę odgrywać będzie statut każdej z uczelni – będzie zawierał teraz część przepisów dotychczasowo znajdujących się w ustawach czy rozporządzeniach. Dzięki temu uczelnie będą mogły bardziej dostosowywać się do zróżnicowanych potrzeb otoczenia w którym działają. Szkoły wyższe będą miały rok na opracowanie nowych statutów. Powstanie również rada uczelni, która oprócz naukowców skupiać będzie osoby z innych środowisk życia społecznego.

Kolejną istotną zmianą jest zniesienie obowiązku habilitacji – nie będzie ona już niezbędna do dalszego awansu zawodowego. Również bez osiągnięcia tytułu doktora habilitowanego możliwe będzie zostanie profesorem nadzwyczajnym. Ma to na celu nie tylko ułatwić karierę osobom skupiającym się przede wszystkim na dydaktyce, lecz również naukowcom, którzy po zagranicznej karierze chcieliby wrócić do kraju.

Nowa ustawa to także zmiany dla studentów. W myśl ustawy uczelnia, która zmienia zakres lub wysokość opłat w trakcie trwania studiów albo zalega z wydaniem dyplomu będzie narażona na kary finansowe. Dotychczasowe przywileje studenckie – np. w postaci ulgowych biletów w transporcie publicznym – zostaną utrzymane. Zlikwidowane zostaną również umowy zawierane między uczelnią a studentem. Zastąpi je wykaz stałych opłat jakie uczelnia może pobierać od studentów. Podczas rekrutacji na studia uczelnia będzie mogła wprowadzić egzamin wstępny. Nie oznacza to jednak, że matura przestanie się liczyć – co najmniej 50 proc. uzyskanych punktów musi pochodzić właśnie z egzaminu dojrzałości.

Ustawa zakłada dużą reformę w zakresie studiów doktoranckich poprzez stworzenie interdyscyplinarnych (skupiających minimum dwie dyscypliny naukowe) szkół doktorskich w ramach istniejących uczelni posiadających akredytację co najmniej poziomie B+, instytutów badawczych bądź instytuty PAN. Każdy doktorant będzie otrzymywał stypendium w wysokości co najmniej 110 proc. płacy minimalnej. Objęty będzie także śródokresową oceną po dwóch latach, przeprowadzaną przez osobę spoza uczelni. Po niej stypendium wzrośnie do 170 proc. płacy minimalnej.

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje, że ustawa wejdzie w życie od 1 października 2018 roku. Na razie czekają ją jeszcze dwumiesięczne konsultacje i prace parlamentarne.

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2016-2017