Licencje Creative Commons

19.11.2018 1 minuta na przeczytanie artykułu
Akademia Bezpieczeństwa Ekonomiczno-Prawnego

pixabay.com

Stworzenie dzieła wymaga sporych nakładów pracy i czasu. Twórcy więc bardzo często zastrzegają sobie prawo do tego, by nikt inny nie mógł ich dzieł wykorzystywać – “wszystkie prawa zastrzeżone”. Dzięki licencjom Creative Commons twórcy pozwalają na to, by inni bazowali na ich utworach podczas tworzenia własnych dzieł. Jak to funkcjonuje?

 

Jedną z najważniejszych cech licencji Creative Commons jest możliwość wyboru – to autor podejmuje decyzję o tym, na jakich zasadach udostępnia swoją twórczość i na ile mocno mogą w nią ingerować kolejni twórcy. Do najważniejszych pytań, na jakie musi odpowiedzieć twórca przed udostępnieniem swoich dzieł na jednej z licencji Creative Commons należy to czy jego dzieła mogą być użyte komercyjnie, czy zgadza się na tworzenie kolejnych dzieł na podstawie własnej twórczości (utwory zależne) oraz czy potencjalne nowe dzieła również powinny być udostępniane na podobnych zasadach – udostępnianie dzieł zależnych na takich samych zasadach to często stosowany mechanizm. Dzięki niemu kolejni twórcy mogą bazować na coraz większej ilości utworów. Ważną cechą licencji Creative Commons jest to, że są one darmowe – mają służyć propagowaniu twórczości i pozwalać w sposób prosty i jasny na opisanie stau prawnego utworu i ewentualnych możliwości ingerencji w utwór.

Podstawowe licencje Creative Commons
  1. Uznanie autorstwa – (ang. Attribution, BY) utwór udostępniony na takiej licencji można kopiować, edytować czy tworzyć na jego podstawie utwory zależne pod warunkiem, że twórcy kolejnych dzieł będą przywoływali nazwisko/pseudonim autora oryginalnego dzieła.
  2. Użycie niekomercyjne – (ang. Noncommercial, NC) ten typ licencji pozwala na  kopiowanie, rozprowadzanie czy bazowanie na objętym prawem autorskim utworze oraz opracowywanie na jego podstawie utworów zależnych jedynie do celów niekomercyjnych.
  3. Na tych samych warunkach – (ang. Share Alike, SA) utwory, które powstaną na podstawie utworu bazowego muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach, co utwór bazowy. Przykładowo – jeśli utwór bazowy udostępniony został na licencji umożliwiającej wyłącznie użytek niekomercyjny, taką samą licencję muszą mieć utwory, które powstaną na jego podstawie.
  4. Bez utworów zależnych – (ang. No Derivative Works, ND) ta licencja oznacza, że oznaczone nią utwory wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać utwór jedynie w jego oryginalnej postaci – tworzenie utworów zależnych nie jest dozwolone.
Licencja (CC0)

Ten specyficzny rodzaj licencji, na podstawie którego twórca zrzeka się tylu praw do danego utworu, ile może się zrzec w danym systemie prawnym. Czyli w jednym kraju może to być przekazanie dzieła do domeny publicznej, w innych nie istnieje możliwość zrzeczenia się zarówno osobistych, jak i majątkowych praw autorskich do swojego dzieła. Uznaje się, że zakres swobód zapewniany przez CC0 jest szerszy od najbardziej otwartej z podstawowych licencji Creative Commons, „Creative Commons Uznanie autorstwa.”

 

Kamil Wiśniowski

Współfinansowane ze środków Fundacji PZU

Program dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich 2018