Czy istnieją jeszcze uniwersalne umiejętności?

03.03.2019 2 minuty na przeczytanie artykułu

Zasoby wiedzy wykorzystywane na co dzień na rozmaitych stanowiskach są nie do opanowania przez jednego człowieka. Czy można zatem stwierdzić, że obecne wszechobecne „wąskie specjalizacje” unieważniają konieczność nabywania pewnych uniwersalnych kompetencji?

Niewątpliwie jedną z fundamentalnych umiejętności w świecie w którym podróżowanie po świecie jest czymś powszechnym, jest znajomość języków obcych. Pomimo wszechobecnego angielskiego, opanowanie tylko tej mowy nie zawsze okazuje się wystarczające. Co więcej, umiejętność rozmowy w różnych językach okazuje się przydatne niezależnie od rodzaju posiadanego wykształcenia czy wykonywanej pracy – może okazać się niezbędna zarówno w warunkach pracy technicznej, jak i humanistycznej.

Innym istotnym aspektem są wysokie kompetencje komunikacyjne, również niekoniecznie związane z językami obcymi. Wiąże się to z umiejętnością sprawnego rozmawiania z ludźmi o różnych cechach osobowościowych, zachowania podstawowych zasad etykiety oraz klarownego przekazywania informacji. W tym kontekście kluczowa jest również otwartość na nowe rozwiązania, liczenie się ze zdaniem innych czy rozważenia argumentów przytaczanych przez innych.

Zważywszy na fakt, iż każdy obywatel niezależnie od posiadającego wykształcenia może kształtować życie publiczne, należy przyłożyć również dużą wagę do wiedzy dotyczącej funkcjonowania państwa. Budowanie świadomości obywatelskiej przekłada się bowiem na efektywniejsze korzystanie z przysługujących praw. Równie cenna jest podstawowa wiedza ekonomiczna pozwalająca zaplanować swój domowy budżet czy przeanalizować korzyści płynące z prowadzenia własnej działalności. Nie trzeba także przypominać jak istotna jest świadomość dotycząca zdrowia – np. odpowiedniego odżywiania się czy reagowania w sytuacjach zagrożenia życia.

We współczesnej gospodarce uniwersalną zdolnością jest również szybkie i bezproblemowe zmienianie miejsca pracy i umiejętność odnalezienia się w nowym otoczeniu. I choć często nasza elastyczność nie jest w pełni zależna od zachowań czy postaw, gdyż mogą ją znacznie obniżyć np. obowiązki rodzinne, to można wykształcić w sobie cechy ułatwiające zmianę środowiska zawodowego – np. rozwój wspomnianych kompetencji językowych.

Innym uniwersalnym zasobem wiedzy, przydatnym dla każdego jest regularne ćwiczenie pamięci, np. z wykorzystaniem mnemotechnik. Ćwiczenie pamięci jest procesem niezwykle przydatnym w wielu zawodach wymagających zaawansowanych kwalifikacji. Pomaga też zachować podstawowe zasady logiki w wypowiedziach i myślach, co znacznie porządkuje nasze działania. W tym kontekście ważna jest także wykształcenie w sobie samodyscypliny, która powstrzyma nas przed zbyt łatwym uleganiem niedogodnościom.

Należy pamiętać, że wyżej wymienione sfery życia dotyczą każdego z nas niezależnie od uprawianej profesji. Zatem przeznaczenie swojego czasu czy nawet środków materialnych na rozwój osobisty w tych dziedzinach nigdy nie będzie bezzasadny. To w jakim stopniu będziemy chcieli z nich skorzystać zależy jednak od nas samych. Można być jednak pewnym, że prędzej czy później przydadzą się nam one w rozwoju zawodowym niezależnie od posiadanej specjalizacji.

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2018-2019