Grywalizacja – co zrobić, żeby zwiększyć motywację?

27.06.2018 3 minuty na przeczytanie artykułu
Wartości w zarządzaniu

pixabay.com/Unsplash/CC0 Public Domain

Projekt naukowy, współpraca w grupie, wspólna publikacja w prestiżowym wydawnictwie – praca w zespole bywa nie lada wyzwaniem, zwłaszcza, kiedy brak wystarczającej motywacji. Jak można temu zaradzić?

 

Czy lubisz gry komputerowe albo planszówki? Odpowiedź na to pytanie prawdopodobnie brzmi „tak” – bez względu na to czy wolisz spędzać czas samotnie przy ekranie, grać w gry online i utrzymywać kontakt z innymi graczami, czy też spotkać się ze znajomymi i zagrać w planszówkę, te aktywności mają kilka wspólnych cech:

  • rywalizacja,
  • zdobywanie określonych punktów/poziomów/nagród etc.,
  • uczucie satysfakcji, które towarzyszy udanej rozgrywce.

Gry cieszą się dużą popularnością, podobnie jak planszówki – jak grzyby po deszczu powstają kolejne miejsca, gdzie można spotkać się ze znajomymi, zagrać w planszówki a przy okazji skorzystać z oferty gastronomicznej. Jaki ma to związek z pracą naukową i wspólną realizacją określonych projektów? Ogromny – grywalizacja to wykorzystanie mechanizmów znanych z popularnych rozgrywek do tego, by wpłynąć na zachowania ludzi – sprawić, by byli bardziej aktywni, zaangażowani, zmotywowani, ale również, by mieli większą frajdę z wykonywania określonych zadań i realizowania stawianych im celów.

Głównym mechanizmem grywalizacji jest tzw. pętla informacji zwrotnej ang. feedback loop, która składa się z trzech podstawowych elementów:

  • zadanie – powinno być jasno określone i możliwe do wykonania np. prześlij abstrakt do jutra do godziny 20.00, znajdź potrzebną bibliografię do początku przyszłego tygodnia;
  • informacja zwrotna – czyli komunikat z pochwałą za wykonanie określonego zadania. W tym przypadku warto wskazać dwie istotne kwestie – komunikat powinien zostać dostarczony możliwie szybko, warto również, by był nie tylko pochwałą, ale również, by pokazywał pozostałą drogę, która musi zostać pokonana, by cel został zrealizowany;
  • nagroda – istnieją różne rodzaje nagród – dla jednych może to być samo zadowolenie z dobrze wykonanej pracy, dla innych drobne przyjemności (darmowa kawa), formalne poświadczenie wykonanej pracy (certyfikat, zaświadczenie, dyplom), albo inne gratyfikacje (wynagrodzenie, awans, premia). Ważne jest to, żeby dobierać nagrody nie tylko realne (takie, które rzeczywiście możemy zaoferować współpracownikom i są w naszym zasięgu), ale również takie, które rzeczywiście zmotywują zespół do określonego wysiłku.
Jak wykorzystać grywalizację w swoim zespole?

Grywalizacja to narzędzie bardzo często wykorzystywane do motywowania zespołów w różnych branżach. Do najczęściej wykorzystywanych mechanizmów należą:

  • rankingi – znane wszystkim graczom zestawienie najlepszych w zależności od ilości zdobytych punktów, ukończonych misji czy poziomu, do którego dotarł dany gracz. W zespołach sprzedażowych rankingi tworzy się najczęściej w oparciu o wyniki sprzedaży czy ilość spotkań z klientami. W przypadku naukowców może to być ilość publikacji czy obecność na konferencjach naukowych.
  • pasek postępu – w przypadku trudnych albo czasochłonnych zadań, kluczowym problemem jest brak motywacji, który objawia się zniechęceniem w jednym z etapów realizacji celu. Zadanie wydaje się zbyt skomplikowane, zbyt trudne a jego realizacja niemal nieosiągalna. Aby uniknąć poważnego problemu związanego z brakiem motywacji zespołu podczas realizacji ważnego projektu, warto wprowadzić system nagród za zakończenie poszczególnych etapów pracy. Może to być nagroda za oddanie kolejnego rozdziału książki, za przygotowanie materiałów do dalszego etapu pracy badawczej albo za przygotowanie konspektu do ważnego wystąpienia;
  • rywalizacja indywidualna i grupowa – to, jaki model wybierzemy, powinno zależeć od charakteru danego zadania i grupy, z którą mamy pracować. Jedni bardziej się mobilizują, jeśli działają samodzielnie mając za rywali pozostałych członków grupy; inni z kolei zdecydowanie lepiej pracują w grupie. Wówczas podzielenie zespołu na kilka rywalizujących ze sobą grup, z których tylko jedna może wygrać główną nagrodę, może być strzałem w dziesiątkę!
Typy nagród

Rodzaj nagrody musi być uzależniony od możliwości i od typu danej grupy. Wielu menadżerów twierdzi, że zdecydowanie bardziej motywujące dla ich zespołu jest określenie nagrody na samym początku rywalizacji. Nie mówimy wówczas tylko tego, że najlepsza osoba/grupa otrzyma nagrodę, ale konkretnie wskazujemy, jakiego rodzaju będzie to nagroda: premia, gratyfikacja pieniężna, określony sprzęt, wycieczka etc. Ciekawym mechanizmem jest również wspólne ustalenie sposobu gratyfikacji – grupa razem decyduje o tym, jaka nagroda będzie dla nich najbardziej motywująca.

Mówi się o mechanizmach „kija i marchewki” – podczas pracy z zespołem system nagród zazwyczaj sprawdza się zdecydowanie lepiej, niż system kar. Grywalizacja to bardzo pojemne hasło – warto się nad nim zastanowić i wybrać to, co najbardziej pasuje do konkretnego zespołu i konkretnej sytuacji.

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2018-2019