Gospodarką rządzą cykle

25.09.2017 2 minuty na przeczytanie artykułu
Projekt edukacji ekonomicznej

Artykuł redakcyjny

pixabay.com

Gospodarka, rynek pracy, kursy walut – wszystko to podlega określonym cyklom. Znając je, można przywidywać zachowania rynku i odnaleźć się w nowej sytuacji.

 

Występowanie cykli koniunkturalnych w gospodarce jest pojęciem ogólnie znanym. Według słownika języka polskiego PWN, cykl koniunkturalny to falowe zmiany działalności gospodarczej. to powtarzające się zachowania gospodarek, które można podzielić na poszczególne fazy. Istotne jest, że pomiędzy poszczególnymi fazami zachodzi związek przyczynowo skutkowy, czyli procesy zachodzące w jednej fazie cyklu kształtują mechanizmy i procesy w następnej fazie. Rodzaje wahań w gospodarce można podzielić na sezonowe – związane ze zmianami zachodzącymi w różnych porach roku np. żniwa czy koniec roku szkolnego i akademickiego, przypadkowe, które są związane z występowaniem nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych zjawisk, jak klęski żywiołowe czy wojny, wreszcie cykliczne – regularnie powtarzające się spadki i ożywienia koniunktury. Do mierzenia koniunktury najczęściej wykorzystuje się dynamikę PKB, poziom zatrudnienia, inflację, wielkość eksportu i importu, indeksy giełdowe, nakłady inwestycyjne i zapasy przedsiębiorstw, dochody i wydatki ludności, obroty i zyski przedsiębiorstw.

Przyczynami wahań koniunktury mogą być obniżony lub zwiększony popyt konsumpcyjny, określone oczekiwania konsumentów i przedsiębiorstw, wynalazki czy zbyt duży przyrost mocy produkcyjnych w okresie ożywienia.

Cykl koniunkturalny dzieli się na etapy – kryzys, czyli recesję, depresję, ożywienie i rozkwit. Faza kryzysu charakteryzuje się nadmierną produkcją, czyli przewagą podaży nad popytem. W tej fazie rośnie bezrobocie, a maleje produkcja, zatrudnienie, inwestycje, popyt, ceny. Faza depresji, czy też inaczej zastoju, charakteryzuje się względną stabilizacją gospodarki na niższym poziomie. To tak zwany dolny punkt zwrotny. Faza ożywienia cechuje się wzrostem poszczególnych wielkości gospodarczych, tj. produkcji, zatrudnienia, płac cen, inwestycji, stopy zysku, maleje natomiast bezrobocie1). Gdy wielkości te osiągną wysoki poziom, rozpoczyna się faza rozkwitu. Poszczególne wskaźniki dalej rosną, ale już znacznie wolniej. Górny punkt zwrotny stanowi początek fazy kryzysu oraz nowego cyklu. Rozpiętość między górnym punktem zwrotnym, a dolnym punktem zwrotnym nazywa się amplitudą wahań koniunkturalnych. Zwiększenie się amplitudy oznacza, że cykl ma charakter bardziej dynamiczny, a jej zmniejszenie przekłada się na złagodzenie przebiegu cyklu2).

Co ważne, w dobie gospodarki globalnej wahania koniunkturalne dotyczą wszystkich gospodarek, które są nieizolowane. Sami ekonomiści uważają, że we współczesnym cyklu wyróżnia się tylko dwie fazy: ożywienie i recesję.

Nauka dzieli cykle koniunkturalne na krótkie, średnie i długie. Cykle Kitchina, czyli krótkie trwają 3-4 lata i są związane ze zmianami zapasów, cen hurtowych, czy rozliczaniem operacji bankowych. Cykle Juglara, zaliczają się do średnich i trwają 8-10 lat i związane są ze zmianami wydatków inwestycyjnych, produktu narodowego brutto, inflacją i bezrobociem. W nauce istnieją także nieco dłuższe cykle Kuznetsa, które trwają od 15-23 lat. Charakteryzują się akumulacją czynników wytwórczych w długim okresie np. inwestycjami infrastrukturalnymi czy migracjami. Najdłuższe są natomiast cykle Kondratiewa. Trwają 40-60 lat i związane są z odkryciami lub ważnymi innowacjami technicznymi, a także procesem ich rozprzestrzeniania się czego przykładem może być powszechne zastosowanie silnika parowego, kolei, a w ostatnim czasie internetu.

Dla konsumentów bardzo duże znaczenie mają cykle występujące np. na rynku pracy. Znając je można wybrać dobry moment np. do zmiany pracy lub przeprowadzki. Wiedząc, kiedy nowe roczniki absolwentów uczelni wyższych wchodzą na rynek pracy, można dostosować do tego swoje plany. Podobnie analizując rynek w dłuższym okresie można uwzględniając przyszłą sytuację, związaną z przewidywalnymi zmianami koniunktury, dostosować swoje plany osobiste, zawodowe czy inwestycyjne.

   [ + ]

1.http://www.naukowiec.org/wiedza/ekonomia/cykl-koniunkturalny_1390.html
2.https://www.nbportal.pl/slownik/pozycje-slownika/cykl-koniunkturalny