Działalność nierejestrowana szansą na przetestowanie pomysłu na biznes w praktyce

20.02.2019 4 minuty na przeczytanie artykułu
Akademia Bezpieczeństwa Ekonomiczno-Prawnego

Zastanawiasz się nad rozkręceniem własnego biznesu? Nie masz jednak pewności, czy twój pomysł wypali i nie chcesz od razu rzucać się na głęboką wodę i zakładać firmy? Masz możliwość skorzystania z nowego ułatwienia dla mikroprzedsiębiorców. Chodzi o tzw. działalność nierejestrowaną, która zwalnia drobnych biznesmenów z wielu uciążliwych formalności i kosztownych obowiązków.

Przypomnijmy, że od 30 kwietnia 2018 roku obowiązują w Polsce przepisy Ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo Przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 646), które wprowadziły możliwość założenia tzw. działalności nierejestrowanej, zwanej również działalnością na próbę. Określenie to jest adekwatne do celu korzystania z takiego rozwiązania. Wielu początkujących przedsiębiorców decyduje się bowiem na nie właśnie „na próbę”, aby sprawdzić swój pomysł na biznes, przekonać się, czy prowadzenie własnej firmy jest tym, co chcą robić. Inni przedsiębiorcy sięgają po to rozwiązanie ze względu na niewątpliwe oszczędności, jakie przynosi, i nie chodzi tu tylko o kwotę, która dzięki niemu zostaje w kieszeni prowadzącego tego typu działalność, ale także o czas, jaki można w ten sposób zaoszczędzić. Rozwiązanie to zwalnia bowiem prowadzących działalność nierejestrowaną również z szeregu czasochłonnych formalności.

Działalność nierejestrowana nie dla wszystkich

Zanim jednak przejdziemy do zalet tego rozwiązania, sprawdźmy, kto w ogóle może z niego skorzystać, nie jest ono bowiem skierowane do wszystkich przedsiębiorców, ale tylko tych, którzy spełniają określone warunki. Pierwszym z nich jest kryterium przychodu z takiej działalności, który w żadnym miesiącu nie może przekroczyć 50 proc. kwoty płacy minimalnej obwiązującej w kraju (w 2018 roku jest to 1050 zł, ale już od 2019 roku kwota ta wzrośnie do 1125 zł). Rozwiązanie to jest skierowane do stawiających swoje pierwsze kroki w biznesie, kolejnym warunkiem jest bowiem nieprowadzenie działalności w ciągu ostatnich 60 miesięcy (wyjątek stanowią osoby, których wpis w CEIDG został wykreślony przed 30 kwietnia 2017 r.). Przedsiębiorca, który będzie chciał skorzystać z tego rozwiązania, musi prowadzić swoją działalność osobiście jako osoba fizyczna (nie przysługuje ono działającym w spółce cywilnej). Dodatkowo działalność taka musi być niereglamentowana, co oznacza, że nie wymaga uzyskania żadnego pozwolenia, licencji czy koncesji. Z kolei sam rodzaj działalności, czyli czy jest to np. udzielanie korepetycji, szycie ubranek dla dzieci, robienie domowych przetworów, nie ma już znaczenia. Podobnie jak zasięg terytorialny prowadzonej działalności czy np. liczba klientów.

Główne zalety działalności na próbę…

Skoro wiemy już, jakie warunki należy spełnić, aby móc skorzystać z takiego rozwiązania, przyjrzyjmy się, jakie korzyści daje prowadzenie działalności nierejestrowanej. Jej istotą, jak sama nazwa wskazuje, jest nierejestrowanie się w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) oraz niepłacenie składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Już na pierwszy rzut oka widać zatem, że korzystanie z takiego rozwiązania to mniej formalności i niższe koszty niż przy rejestrowaniu działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca, który prowadzi działalność nierejestrowaną, zwolniony jest ze wszelkich obowiązków i obciążeń.

… i obowiązki prowadzącego ją przedsiębiorcy

Jedną z jego powinności jest chociażby ewidencja działalności nierejestrowanej. Oznacza to, że za prowadzoną sprzedaż towarów czy usług należy wystawiać rachunki, co jest oczywiście dodatkowym obowiązkiem dla prowadzącego działalność nierejestrowaną, ale i ułatwieniem. Dzięki temu łatwiej jest bowiem zapanować nad przychodami i pilnować limitu upoważniającego do prowadzenia tego typu działalności.

Niektóre typy prowadzonej działalności (jak np. usługi fryzjerskie, kosmetyczne, cateringowe) wymagają jednak rejestrowania przy użyciu kasy fiskalnej i z tego obowiązku prowadzący działalność nierejestrowaną (których obowiązek ten ze względu na charakter działalności dotyczy), również nie są zwolnieni.

Kolejną powinnością prowadzącego działalność nierejestrowaną jest opłacanie podatku dochodowego. Różnica wobec zarejestrowanej działalności gospodarczej polega jednak na tym, że nie trzeba co miesiąc czy co kwartał odprowadzać zaliczek na podatek dochodowy. Przychody z działalności nierejestrowanej wykazuje się bowiem dopiero w zeznaniu rocznym (są one opodatkowane na zasadach ogólnych na podstawie skali podatkowej, czyli 18 proc., a od nadwyżki 85 525 zł – 32 proc.).

A co z podatkiem VAT? Tu obowiązują takie same zasady jak w przypadku zarejestrowanej działalności gospodarczej. Zatem przysługuje podmiotowe zwolnienie z VAT, jeśli roczny limit obrotów ze sprzedaży osiąganych w ciągu roku nie przekroczy 200 tys. zł (kwota obowiązująca w 2018 r.).

Należy jednak pamiętać, że istnieje szereg czynności, jak usługi prawnicze czy jubilerskie (wykaz wszystkich czynności, do których nie stosuje się zwolnienia przedmiotowego z opodatkowania VAT, zawiera ustawa o VAT w art. 113 ust. 13.), których prowadzenie wymaga rejestracji do VAT. I zasada ta w takim samym stopniu dotyczy osób prowadzących działalność nierejestrowaną, jak i zarejestrowaną. Co istotne, podatnik VAT i w tym wypadku, nawet jeśli prowadzi działalność nierejestrowaną, jest tak samo zobowiązany do prowadzenie rejestrów VAT sprzedaży i zakupów, a także do składania deklaracji VAT oraz JPK_VAT za każdy okres rozliczeniowy.

Kij ma zawsze dwa końce

Decydując się na prowadzenie działalności nierejestrowanej, musisz jednak pamiętać, że kij ma zawsze dwa końce i to rozwiązanie oprócz zalet przedstawionych powyżej, takich jak brak formalności związanych z rejestracją w CEIDG czy obowiązku odprowadzania składek do ZUS, ma też swoje wady. Brak zgłoszenia do ZUS skutkuje bowiem brakiem ubezpieczenia zdrowotnego, czyli prawa do bezpłatnej opieki zdrowotnej, oraz zasiłku chorobowego, czyli prawa do otrzymywania zasiłku chorobowego czy macierzyńskiego. Nie do końca wiadomo również, co z uwzględnianiem kosztów prowadzenia tego typu działalności.

Przekształcenie działalności nierejestrowanej w zarejestrowaną

Musisz również pamiętać o tym, że jeśli twoja nierejestrowana działalność założona na próbę okaże się sukcesem, także finansowym i przekroczysz miesięczny próg przychodów upoważniający do jej prowadzenia (a do tego spełniasz ustawowe przesłanki do uznania cię za prowadzącego działalność gospodarczą, czyli działalność wykonujesz we własnym imieniu, w sposób ciągły i ma ona charakter zorganizowany), będziesz musiał przekształcić swoją działalność, czyli złożyć wniosek o wpis do CEIDG. Będziesz miał na to 7 dni od dnia przekroczenia limitu. Po wpisie do CEIDG możesz wnioskować o wykreślenie swojej jednoosobowej działalności gospodarczej lub też o zawieszenie, jeśli nie będziesz chciał jej nadal prowadzić w tej formie. Swoją działalność możesz również zarejestrować w dowolnym momencie, nawet jeśli nie przekroczysz wspomnianego limitu, ale uznasz np. że już czas na stanie się przedsiębiorcą „pełną gębą”.

 

 

Anna Wiśniewska

Współfinansowane ze środków Fundacji PZU

Program dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich 2018