Doktorat wdrożeniowy. Czy warto się do niego zabierać?

10.07.2018 4 minuty na przeczytanie artykułu

Wydaje się, że nauka i biznes to partnerzy skazani na współpracę i stałe koegzystowanie. Jeden dostarcza pomysły, idee i produkty, drugi odpowiada za ich praktyczne wykorzystanie oraz umocowanie w ramach zasad rynkowej wolnej gospodarki. Największe potęgi świata zrozumiały tę oczywistą zależność dawno temu i od lat wspierają działania naukowców nakierowane na pracę, której wynikiem mają być narzędzie możliwe do jak najprostszej i najbardziej opłacalnej komercjalizacji, zwłaszcza w obliczu coraz to doskonalszych i bardziej zaawansowanych technologii.

Polska nauka również zauważa potrzebę większego skupienia naukowców na działaniach przynoszących realną i namacalną wartość wynikającą, z zaniedbanej przez wiele lat, współpracy   między środowiskiem naukowym a środowiskiem społeczno-gospodarczym. Jednym z przykładów zmiany jest wprowadzenie przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego programu doktoratu wdrożeniowego, mającego w założeniach być tym nieobecnym pomostem między czystą działalnością naukową a potrzebami przedsiębiorców i rynku, który współtworzą. Wobec tego, iż rozstrzygają się właśnie wyniki II edycji Doktoratu Wdrożeniowego, przypominamy dzisiaj jego podstawowe założenia oraz zasady funkcjonowania.

Doktorat wdrożeniowy – podstawowe założenia

Doktorat wdrożeniowy jest de facto pierwszym, sformalizowanym na stopniu ministerialnym programem pracy dualnej doktoranta. Sam doktorant jest odpowiedzialny za rozwiązanie konkretnego problemu technologicznego, pracując jednocześnie w przedsiębiorstwie i odpowiedniej jednostce naukowej (uczelnia, instytut badawczy) i pozostając pod nadzorem dwóch opiekunów merytorycznych z ramienia przedsiębiorcy i jednostki naukowej. Program sprowadza się zasadzie do szeregu podstawowych zasad, tj.:

  • przygotowanie rozprawy doktorskiej, usprawniającej działanie przedsiębiorstwa poprzez rozwiązanie wskazanego technologicznego problemu;
  • praca doktoranta pod opieką dwóch opiekunów – naukowego i przemysłowego;
  • doktorant otrzymuje podwójne wynagrodzenie – za pracę w przedsiębiorstwie (pełny wymiar etatu) i w ramach stypendium z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2450 zł).

Ponadto:

  • program skierowany jest do osób rozpoczynających studia doktoranckie w danym roku akademickim;
  • wnioskodawcami zostają uczelnie bądź instytuty badawcze posiadające kategorię naukową A+ lub A, które zgłaszają do udziału w programie osobę z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym, przyjętą na rozpoczynające się stacjonarne studia doktoranckie; muszą ponadto prowadzić studia doktoranckie albo posiadać jednostkę organizacyjną prowadzącą studia doktoranckie oraz prowadzić udokumentowaną i systematyczną współpracę z przedsiębiorcami lub innymi podmiotami w zakresie działalności badawczo-rozwojowej;
  • dodatkowo osoba ta musi być zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy przez przedsiębiorcę1).
I edycja

Doktorat wdrożeniowy rozpoczął swoje życie w 2017 roku. W pierwszej już historycznej odsłonie tego projektu wzięło udział 385 doktorantów i 239 przedsiębiorstw w tym 61 spółek skarbu państwa. W tym, m.in.:

  • Grupa Azoty, która zatrudniła jedenastu doktorantów;
  • Comarch S.A. zatrudnił siedmiu doktorantów;
  • Wrocławskie Centrum Badań EIT+ zatrudniło pięciu doktorantów;
  • Politechnika Wrocławska, Uniwersytet Ekonomiczny, Uniwersytet Przyrodniczy, Uniwersytet Wrocławski i Uniwersytet Medyczny podpisały porozumienie o doktoratach wdrożeniowych z jednym z największych polskich przedsiębiorstw – KGHM Polska Miedź S.A., a także z KGHM Cuprum CBR.
II edycja

Kolejna odsłona programu nie różni się specjalnie od I edycji pozostawiając najważniejsze zasady niezmienionymi. W dalszym ciągu w ramach konkursu można ubiegać się o środki finansowe na prowadzenie stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczynających się w roku akademickim 2018/2019, na których kształcenie będzie odbywało się we współpracy z pracodawcą doktoranta.

Przekazywane środki finansowe tak jak poprzednie są przeznaczone na:

  • dofinansowanie kosztów wykorzystania infrastruktury badawczej w celu realizacji badań naukowych prowadzonych przez doktoranta;
  • finansowanie stypendium doktoranckiego w okresie odbywania studiów doktoranckich przewidzianym w ich programie, nie dłuższym niż 4 lata.

Ponadto:

  • roczna kwota dofinansowania wykorzystania infrastruktury badawczej w celu realizacji badań naukowych przez jednego doktoranta stanowi: iloczyn 12 miesięcy kwoty 2.450,00 zł, współczynnika kosztochłonności prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych w poszczególnych dziedzinach nauki lub sztuki w obszarach wiedzy (określonego przez ministra właściwego do spraw nauki, w drodze rozporządzenia) oraz współczynnika 15%.
  • miesięczna kwota stypendium doktoranckiego dla jednego doktoranta: 2.450,00 zł.
  • studia doktoranckie w ramach programu w roku akademickim 2018/2019 może rozpocząć nie więcej niż 500 osób2).
Najważniejsze pytania

W początkach funkcjonowania nowych programów ministerialnych zawsze pojawia się mnóstwo pytań dotyczących szczegółów i największych wątpliwości. Wobec tego Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przygotowało odpowiedzi na najważniejsze z nich, w tym, m.in.:

  • Czy osoby, które będą uczestniczyć w programie „Doktorat wdrożeniowy” będą mogły otrzymywać stypendium będące pomocą materialną?

Stypendium doktoranckie jest przyznawane niezależnie od otrzymywanych przez uczestnika studiów doktoranckich biorącego udział w programie: 1) świadczeń ze środków funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, 2) środków w ramach pomocy materialnej, ze strony jednostek samorządu terytorialnego; 3) stypendiów naukowych, przyznawanych przez osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące państwowymi ani samorządowymi osobami prawnymi ; 4) stypendiów za wybitne osiągnięcia, 5) stypendium doktorskiego.

  • Czy środki na studia doktoranckie są przewidziane na cały okres ich trwania?

Środki finansowe w ramach programu „Doktorat wdrożeniowy” będą przekazywane jednostkom na cały okres trwania studiów. Przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich w przypadkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 201 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, z wyłączeniem przedłużenia z powodu konieczności prowadzenia długotrwałych badań naukowych realizowanych w ramach tych studiów, powoduje wstrzymanie wypłaty stypendium doktoranckiego na czas przerwy w odbywaniu studiów (§ 12 ust. 1 rozporządzenia).

  • Czy w konkursie mogą wziąć udział także przyszli samozatrudnieni doktoranci, którzy prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą?

Program „Doktorat wdrożeniowy” został przewidziany dla osób, które są zatrudnione u pracodawcy. Założeniem wprowadzenia programu doktorat wdrożeniowy było tworzenie warunków do rozwoju współpracy między środowiskiem naukowym a środowiskiem społeczno-gospodarczym, prowadzonej w ramach studiów doktoranckich. Należy podkreślić, że zakłada się, że taki sposób kształcenia uczestnika studiów doktoranckich, czyli we współpracy z przedsiębiorcą, powinien być możliwy także poza programem. Dlatego osoba samozatrudniona może być uczestnikiem tradycyjnego programu studiów doktoranckich i w ramach tych studiów przygotowywać rozprawę doktorską w postaci wdrożeniowej. Jednakże nie będzie objęta programem „Doktorat wdrożeniowy”3).

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2018-2019

   [ + ]

1.https://www.nauka.gov.pl/doktoraty-wdrozeniowe
2.https://www.nauka.gov.pl/komunikaty/ogloszenie-konkursu-w-ramach-ii-edycji-programu-doktorat-wdrozeniowy.html
3.https://www.nauka.gov.pl/komunikaty/doktoraty-wdrozeniowe-i-edycja-faq.html