Czym są granty ERC i jak je zdobyć? Przykłady polskich naukowców

02.06.2019 2 minuty na przeczytanie artykułu

Granty ERC to jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień dostępnych dla europejskich naukowców. Środki te są przekazywane na wdrożenie najbardziej ambitnych i najlepiej przygotowanych projektów na Starym Kontynencie. Wśród wybranych znalazły się również polskie.

Granty przyznaje Europejska Rada ds. Badań Naukowych (European Research Council). Choć została powołana w 2007 roku przez Radę Unii Europejskiej, to w swoim decyzjach pozostaje w pełni niezależna. Składa się z wybitnych naukowców i uczonych mianowanych przez Komisję Europejską na podstawie rekomendacji specjalnego Komitetu Identyfikacyjnego. Obecnie Przewodniczącym ERC jest prof. Jean-Pierre Bourguignon. Wśród członków jest np. prof. Andrzej Jajaszczyk, były dyrektor Narodowego Centrum Nauki czy Barbara Romanowicz – francuska uczona polskiego pochodzenia pracująca m.in. na Uniwersytecie Kalifornijskim.

ERC jest pierwszą instytucją finansującą projekty badawcze na szczeblu ogólnoeuropejskim. Szczególnie zwraca uwagę na przełomowość innowacyjność danego odkrycia. Przedstawiciele wszystkich państw członkowskich mogą ubiegać się o wsparcie dla swoich badań. A kwoty są naprawdę znaczące – całkowity budżet ERC w perspektywie finansowej 2014-2020 wyniósł bowiem 13,1 mld euro.

ERC przyznaje granty podzielone na pięć głównych kategorii:

Starting Grant (StG) – dla początkujących badaczy posiadających stopień doktora od dwóch do siedmiu lat. Przydzielana kwota to maksymalnie 1,5 mln euro na pięć lat z możliwością rozbudowy o kolejne 0,5 mln, jeśli konieczne są tzw. koszty rozruchu dla naukowców przeprowadzających się do UE z państw trzecich.

Consolidator Grants (CoG) – służący kontynuacji samodzielnej kariery naukowej, przeznaczony dla doktorów z doświadczeniem na tym stopniu od siedmiu do dwunastu lat. Może wynieść nawet dwa miliony euro na pięć lat z możliwością powiększenia kwoty o 0,75 mln euro.

Advanced Grant (AdG) – dla doświadczonych badaczy posiadających już ugruntowaną pozycję i osiągnięcia. Maksymalna kwota to 2,5 mln euro z opcja powiększenia o milion.

Proof of Concept (PoC) – dla osób, które otrzymały już grant pionierski ERC, a teraz chciałyby zbadać potencjał komercyjny bądź społeczny projektu. Przyznawany jest w zryczałtowanej formie 150 tys. euro na 18 miesięcy.

Synergy Grants (SyG) – składane przez kilku (od dwóch do czterech) badaczy, aby uzyskać efekt synergii. Może wynosić 10 mln euro na okres 6 lat z opcją rozszerzenia o dodatkowe 4 mln.

Niestety polscy naukowcy rzadko kiedy otrzymują to cenne wyróżnienia.

Na przestrzeni lat 2007-2018, jedynie 22 razy przyznano Starting Grant naszym krajowym instytucjom. Co ciekawe, naszą domenę stanowiły nauki fizyczne i inżynieryjne – tego obszaru dotyczyło aż jedenaście z nich. Pięć pochodziło z nauk społecznych i sześć nauk biologicznych. Consolidator Grant przyznano cztery razy – dwa w naukach społecznych i dwa w fizycznych. Advanced czterokrotnie dotyczyło jedynie nauk fizycznych, podobnie jak Proof of Concept. Grantu synergicznego nie przyznano Polsce ani razu.

Granty realizują przede wszystkim placówki Polskiej Akademii Nauk, ale zdarza się, że otrzymują je również pracownicy uniwersytetów: Warszawskiego, Jagiellońskiego, Gdańskiego czy im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Inne szkoły wyższe, które zostały wyróżnione w ten sposób to SGGW, WUM i Politechnika Poznańska.

W zeszłym roku granty otrzymało czworo polskich badaczy. Matematyk dr Piotr Achinger z IM PAN, uzyskał milion euro na badanie topologii rozmaitości algebraicznych, dr Magdalena Winiarska z WUM poszukuje strategii usprawniających immunoterapię nowotworów.  Badacze z dziedzin społecznych – pochodzący z UJ filozof dr Tomasz Żuradzki i turkolog dr Michał Nemeth – otrzymali środki na działalność, kolejno: z dziedziny bioetyki i biblistyki z uwzględnieniem historii języka karaimskiego.

Przed złożeniem wniosku należy skontaktować się z Krajowym Punktem Kontaktowym Programów Badawczych UE. Na stronie tej instytucji można znaleźć wszystkie niezbędne informacje, a także znaleźć adresy osób wspomagających proces aplikacyjny.

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2018-2019