Bezpieczeństwo imprez masowych a polskie uczelnie – cz. II

11.12.2018 5 minuty na przeczytanie artykułu

Problematykę organizowania imprez masowych przez jednostki podległe Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego, rozpoczęliśmy od próby znalezienie odpowiedzi na pytanie, w jakiej sytuacji wydarzenia organizowane na uczelni wyższej nie zostaną zakwalifikowane jako impreza masowa, oraz które z nich obligatoryjne muszą za takie zostać uznane, na gruncie ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych. Dzisiaj kontynuujemy powyższe rozważania pochylając się nad kwestią imprez masowych organizowanych w szkołach i placówkach oświatowych przez zarządzających tymi szkołami i placówkami oraz rozwinięciem szczególnej sytuacji zorganizowania imprezy masowej na osiedlu akademickim.

 

Organizacja imprez masowych w szkołach i placówkach oświatowych

Z perspektywy uczelni bardzo istotny jest przepis stwierdzający, że impreza organizowana w szkołach i placówkach oświatowych przez zarządzających tymi szkołami i placówkami, nie jest traktowana jak impreza masowa, a tym samym nie pociąga za sobą wypełnienia szeregu obowiązków skorelowanych z przygotowaniem takiego wydarzenia. Niemniej pojawia się w tym miejscu wątpliwość czy szkoły wyższe mieszczą się w powyższej definicji szkoły lub placówki oświatowej i czy mogą skorzystać ze wskazanego wyłączenia. Otóż w doktrynie przyjęto, że za placówkę oświatową należy uznać również uczelnie publiczne i niepubliczne, na co mają wskazywać, m.in. autonomia terytorialna szkół wyższych oraz specyficzne uregulowania dotyczące utrzymania porządku i bezpieczeństwa na uczelni, właściwe co do zasady placówkom oświatowym wskazanym w przepisach szczegółowych1).

Obowiązująca do 1 października 2018 roku, Ustawa — Prawo o szkolnictwie wyższym definiowała uczelnię jako szkołę prowadzącą studia wyższe, utworzoną w sposób określony w ustawie. Mimo iż nowe regulacje nie zawierają klasycznego słowniczka definicji, który określałby uczelnię tak jak dotychczas, to trudno jednak uznać w oparciu nowe przepisy, że uczelnie straciły charakter placówki oświatowej. W dalszym ciągu wypełniają wszelkie przesłanki niezbędne do uznania, iż stanowią oczywistą kontynuację szkół wyższych funkcjonujących na podstawie wcześniejszych przepisów.

Ponadto nowa Ustawa — Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce pozostawia praktycznie niezmienione przepisy określające zasady utrzymania porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego na terenie uczelni. W dalszym ciągu służby państwowe odpowiedzialne za utrzymanie porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego mogą wkroczyć na teren uczelni tylko na wyraźne wezwanie rektora, a bez jego zgody jedynie w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego lub klęski żywiołowej, niezwłocznie go o tym zawiadamiając. Wskazane służby nadal są obowiązane opuścić teren uczelni niezwłocznie po ustaniu przyczyn, które uzasadniały ich wkroczenie na teren uczelni, lub na żądanie rektora. W doktrynie od dawna uznaje się wskazane unormowania za argumenty przemawiające za uznaniem, iż — każda impreza organizowana na terenie uczelni co do zasady podlega jedynie unormowaniom prawa o szkolnictwie wyższym oraz wydanym na jej podstawie aktom wewnętrznym, z wyłączeniem przepisów ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych2).

Drugą przesłanką przesądzającą o możliwości uchylenia uznania imprezy organizowanej w uczelni za masową, jest jej zorganizowanie przez odpowiedni podmiot zarządzający daną placówką. Dotychczas przepisy nie wskazywały wprost, kogo należy uznać, za podmiot zarządzający uczelnią, dzieląc organy uczelniane na kolegialne (senat, rady podstawowych jednostek organizacyjnych) oraz jednoosobowe (rektor, kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych). Natomiast nowe przepisy o szkolnictwie wyższym i nauce nie pozostawiają wątpliwości co do posiadacza kompetencji zarządczych, wskazując wprost, że to do zadań rektora należy w szczególności, m.in. reprezentowanie i zarządzanie uczelnią. Tym samym przez zarządzającego uczelnią należy uznać jej rektora działającego jako jednoosobowy organ, do zadań którego należą wszystkie sprawy dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni.

Kolejną wątpliwość, stanowi określenie zakresu możliwości stosowania przedmiotowego wyłączenia, nie tylko w samej uczelni, tj. należących do niej obiektów, ale także na innym uczelnianym terenie. Sam przepis mówi, że nie będziemy mieli do czynieni z imprezą masową, kiedy jest organizowania w szkole lub w placówce oświatowej nie odnosząc się jednak do kwestii innych obszarów. Należy jednak zgodzić się z ustaloną już linią, że przyjęte pojęcie szkoły i placówki oświatowej (uczelni) obejmuje także szeroko pojmowany teren uczelni3).

Pomocniczo należy także przytoczyć stanowisko NSA, mogące mieć zastosowanie również wobec uczelni, który wskazał, że ­— Gdy chodzi o pojęcie czy definicję obiektu szkoły jako obiektu chronionego, nie można mieć wątpliwości, iż chodzi tu nie tylko o budynek szkoły, ale także teren wokół, czy przy szkole, z którego korzystają uczniowie gimnazjum (boisko, trawniki, place gier). Stąd w istocie granica obiektów takich jak szkoła jest równoznaczna z granicą posesji, na której usytuowany jest budynek szkoły. Nie można więc utożsamiać pojęcia obiektu szkoły jedynie z budynkiem szkoły. Stąd granica szkoły jako obiektu chronionego jest równoznaczna z granicą posesji, terenu, na którym znajduje się budynek szkoły i inne urządzenia służące uczniom do rekreacji i sportu4).

Impreza masowa na osiedlu akademickim

Wobec powyższych rozważań należy również odnieść się do kwestii organizowania imprez masowych na osiedlu akademickim, co ma niezwykle często miejsce zwłaszcza w przypadku organizowania wydarzeń i koncertów juwenaliowych. Wspominaliśmy wcześniej, że zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie imprez masowych, w przypadku imprezy masowej odbywającej się na terenie osiedla studenckiego nie można wyłączyć stosowania tej ustawy. Samorząd studencki nie jest bowiem jednostką podporządkowaną, o której mowa w art. 2 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych5). Dlatego też organizacja juwenaliów poza terenem uczelni najczęściej będzie podlegała przepisom wskazanej ustawy.

Ponadto, aby wyłączyć stosowanie ustawy na podstawie przepisu przyznającemu takie uprawnienie w ramach imprezy organizowanej w szkole i placówce, impreza musi być organizowana przez zarządzających tymi szkołami lub placówkami.  Juwenalia są najczęściej organizowanie przez samorząd studencki, który w żadnym wypadku nie może zostać uznany za podmiot odpowiedzialny za zarządzenie uczelnią. Dlatego też juwenalia najczęściej będą uznane za imprezę masową. To czy samorząd studencki w ogóle powinien być uznany za organizatora imprezy masowej, pozostaje kwestią dalej nierozstrzygniętą i wymagającą zupełnie odrębnych rozważań. Niemniej warto jeszcze przytoczyć jedne z nielicznych orzeczeń podkreślających, że samorząd w założeniu posiada pewien zakres kompetencji niezależnych od innych organów uczelnianych, w tym przyjmowanie roli organizatora imprezy masowej — samorządy studenckie, na co wskazuje określenie „samorząd” są jednostkami działającymi niezależnie w oparciu o swój regulamin oraz w granicach prawa i określonych kompetencji. Minister właściwy do spraw oświaty oraz właściwa uczelnia może jedynie w stosunku do nich sprawować pewne funkcje nadzorcze, w żadnym jednak razie nie można mówić o podległości czy podporządkowaniu6).

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2018-2019

   [ + ]

1.Kąkol Cezary, Bezpieczeństwo imprez masowych. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2017, komentarz do art. 3.
2, 6.Ibid.
3.M. Dróżdż, Bezpieczeństwo imprez masowych. Komentarz, Warszawa 2015, s. 44
4.wyroku z dnia 21 marca 2002 roku, sygn. akt SA /Bk 1278/2001, niepubl
5.wyr. WSA z 20.3.2006 r., VI SA/Wa 878/05, LEX nr 222245