Bezpieczeństwo imprez masowych a polskie uczelnie – cz. I

04.12.2018 5 minuty na przeczytanie artykułu

pixabay.com

Polskie uczelnie to od lat miejsca współodpowiedzialne, nie tylko za prowadzenia badań i rozstrzyganie fundamentalnych zagadnień naukowych, ale również podmioty w olbrzymim stopniu wspierające poszczególne rejony w zakresie wspierania wydarzeń artystycznych, kulturalnych, w tym rozrywkowych. Zarówno te pierwsze (pikniki naukowe, duże konferencje naukowe), jak i drugie (koncerty juwenaliowe i otrzęsinowe, studenckie wydarzenia kulturowe), nierzadko wypełniają wszystkie przesłanki do uznania ja za imprezy masowe. Niemniej ta kwestia pozostawia od lat duże niedomówienia w zakresie możliwości zakwalifikowania określonych wydarzeń na uczelniach wyższych jako imprez masowych.

 

Wobec szeregu licznych aktywności ogólnouczelnianych związanych z początkiem roku akademickiego spróbujemy odpowiedzieć, m.in. na pytanie, w jakiej sytuacji wydarzenia organizowane na uczelni wyższej nie zostaną zakwalifikowane jako impreza masowa, oraz które z nich obligatoryjne muszą za takie zostać uznane na gruncie ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych.

Pojęcie imprezy masowej

Żeby w ogóle móc mówić o pozycji uczelnie w kwestii organizowania imprez masowych należy ustalić, czym w ogóle taka impreza jest, i jakie przesłanki muszą zaistnieć, żebyśmy mieli z nią do czynienia w konkretnym przypadku. Ustawa z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych, pod pojęciem imprezy masowej rozumie — imprezę masową artystyczno-rozrywkową, masową imprezę sportową, w tym mecz piłki nożnej, z wyjątkiem imprez:

  • organizowanych w teatrach, operach, operetkach, filharmoniach, kinach, muzeach, bibliotekach, domach kultury i galeriach sztuki lub w innych podobnych obiektach,
  • organizowanych w szkołach i placówkach oświatowych przez zarządzających tymi szkołami
    i placówkami,
  • organizowanych w ramach współzawodnictwa sportowego dzieci i młodzieży,
  • sportowych organizowanych dla sportowców niepełnosprawnych,
  • sportu powszechnego o charakterze rekreacji ruchowej, ogólnodostępnym i nieodpłatnym, organizowanych na terenie otwartym,
  • zamkniętych organizowanych przez pracodawców dla ich pracowników,

– jeżeli rodzaj imprezy odpowiada przeznaczeniu obiektu lub terenu, gdzie ma się ona odbyć1)).

Nas rzecz jasna najbardziej interesuje pojęcie imprezy artystyczno- rozrywkowej, przez którą to z kolei należy rozumieć — imprezę o charakterze artystycznym, rozrywkowym lub zorganizowane publiczne oglądanie przekazu telewizyjnego na ekranach lub urządzeniach umożliwiających uzyskanie obrazu
o przekątnej przekraczającej 3 m, która ma się odbyć:

  • na stadionie, w innym obiekcie niebędącym budynkiem lub na terenie umożliwiającym przeprowadzenie imprezy masowej, na których liczba udostępnionych przez organizatora miejsc dla osób, ustalona zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, wynosi nie mniej niż 1000,
  • w hali sportowej lub w innym budynku umożliwiającym przeprowadzenie imprezy masowej,
    w których liczba udostępnionych przez organizatora miejsc dla osób, ustalona zgodnie
    z przepisami prawa budowlanego oraz przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, wynosi nie mniej niż 500.

Definicje definicjami, specyficzny jeżyk prawniczy rządzi się swoimi prawami, ale najważniejszym wnioskiem, który należy wyciągnąć ze wskazanych przepisów jest ten przesądzający o tym, że przede wszystkim o uznaniu danego wydarzenia za imprezę masową, decyduje liczba udostępnionych miejsc oraz miejsce jej organizacji, a nie oszacowane liczby jej potencjalnych uczestników2).

Uczelnie wyższe a organizacja imprez masowych

Przepisy ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych są dość skomplikowanie i rodzą po stronie organizatora szereg obowiązków natury organizacyjnej i prawnej. Niemniej środowisko uczelniane znajduje się w uprzywilejowanej pozycji, ponieważ istnieje podstawa do wyłączenia względem podmiotów szkolnictwa wyższego stosowania przepisów ustawy. Otóż nie mają one zastosowania wobec nieodpłatnych imprez masowych organizowanych na terenach zamkniętych będących w trwałym zarządzie jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez: Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości oraz ministrów właściwych: do spraw wewnętrznych, do spraw oświaty i wychowania, do spraw szkolnictwa wyższego oraz do spraw kultury fizycznej, jeżeli jednostki te są organizatorami imprezy masowej w rozumieniu niniejszej ustawy. Konkretnymi jednostkami podległymi z kolei Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego są 34 Uniwersytety, 14 Politechnik, 12 Akademii, 34 Publiczne uczelnie zawodowe, 302 Uczelnie niepubliczne oraz Fundacja Zakłady Kórnickie; Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej; Narodowe Centrum Badań i Rozwoju; Narodowe Centrum Nauki; Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie; Wrocławskie Centrum Badań EIT+ Sp. z o.o. ; Centrum Nauki Kopernik z siedzibą w Warszawie  Narodowe Muzeum Techniki z siedzibą w Warszawie3), czyli praktycznie wszystkie polskie szkoły wyższe. Ma to bardzo istotne znaczenie, ponieważ de facto wszystkie polskie uczelnie, mogą zostać zwolnione z obowiązku gromadzone wszelkich zezwoleń i przeprowadzania procedur przewidzianych przez przepisy ustawy o imprezach masowych.

Pierwszą z powyższych przesłanek jest konieczność legitymowania się przez uczelnię przymiotem organizatora. Jeżeli za faktyczne przeprowadzanie imprez masowej będzie odpowiedzialny inny podmiot, to wówczas nie mamy do czynienia z przedmiotowym wyłączeniem i wszelkie obowiązki wynikające z ustawy muszą zostać wypełnione. Co niezwykle istotne, w przypadku imprezy masowej odbywającej się na terenie osiedla studenckiego nie można wyłączyć stosowania przedmiotowej ustawy, ponieważ samorząd studencki nie jest jednostką podporządkowaną, o której mowa w art. 2 przywołanej wyżej ustawy4).

Impreza musi być także nieodpłatna, tj. wstęp oraz uczestnictwo nie może się wiązać z żadnymi kosztami, w tym przede wszystkim zapłatą kwoty pieniężnej za bilet wstępu, ani świadczeniami innego rodzaju. Tym samym wszelkie biletowane imprezy, chociażby spełniały pozostałe przesłanki, nie podlegają przedmiotowemu wyłączeniu i muszą stosować się do wszystkich proceduralnych obowiązków nałożonych przez ustawę.

Ostatnią z okoliczności, które muszą zaistnieć, aby doszło do wyłączenia stosowania ustawy jest obligatoryjność odbywania się imprezy na terenie zamkniętym będącym w trwałym zarządzie jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych, m.in. przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, co bezpośrednio dotyczy uczelni. Upraszczając dość zawiłe pojęcie terenu zamkniętego, należy podkreślić, że pod tym pojęciem co do zasady kryje się ograniczony odcinek obszaru, który nie jest dostępny dla ogółu podmiotów. Trwały zarząd z kolei to najczęściej terminowe prawo do korzystania z nieruchomości, a w szczególności do prowadzenia na niej odpowiedniej działalności; zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, za zgodą organu nadzorującego; oddania nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo użyczenie. Należy uznać, że przedmiotowe wyłączenie dotyczy także, terenu będącego własnością uczelni lub oddane w użytkowanie wieczyste.

Podsumowują, w przypadku kiedy wskazane powyżej jednostki organizacyjne organizują darmową imprezę na zamkniętym i trwale zarządzanym przez siebie terenie, to wówczas — nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia na ich przeprowadzenie, nie gromadzi się i nie przetwarza informacji, które są z nimi związane, nie ma obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, a w razie popełnienia przez uczestników przestępstwa czy wykroczenia nie stosuje się przepisów karnych z ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych5)Wszystkie wskazane przesłanki muszą zaistnieć łącznie, gdy zabraknie choćby jednej z nich, organizator w pełni podlega pod przepisy ustawy.

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2018-2019

   [ + ]

1.Ustawa z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz.U. 2009 nr 62 poz. 504
2.M. Dróżdż, Definicja imprezy masowej – teoria a praktyka, EP 2013, Nr 10, s. 3
3.Obwieszczenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych ministrowi nauki i szkolnictwa wyższego lub przez niego nadzorowanych
4.wyr. WSA z 20.3.2006 r., VI SA/Wa 878/05, LEX nr 222245
5.Kąkol Cezary, Bezpieczeństwo imprez masowych. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2017, komentarz do art. 2.