Alternatywne drogi kariery po studiach prawniczych cz. XI – mediator sądowy

19.06.2019 2 minuty na przeczytanie artykułu

Znakiem czasów jest coraz częstsze korzystanie z mediacji jako sposobu alternatywnego rozwiązywania sporów. Zgodnie z przepisem zawartym w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem polubownych metod rozwiązywania sporów, w sprawach, w których zawarcie ugody jest dopuszczalne, sąd dąży w każdym stanie postępowania do ich ugodowego załatwienia, w szczególności poprzez nakłanianie stron do mediacji.

 

Ustawowym zadaniem mediatora jest prowadzenie mediacji, której celem jest zmierzanie do polubownego rozwiązania sporu zaistniałego pomiędzy stronami mediacji (wykorzystując przy tym różne metody). Mediator ma obowiązek również wspierać strony w formułowaniu przez nie swoich propozycji ugodowych. Może również na zgodny wniosek stron wskazać sposoby rozwiązania sporu, które jednak dla nich nie są wiążące.

Mediator, strony mediacji i inne osoby biorące udział w postępowaniu mediacyjnym są obowiązane zachować w tajemnicy fakty, o których dowiedziały się w związku z prowadzeniem mediacji. To bardzo ważne z punktu widzenia stron postępowania. Mogą one liczyć na ustawowo zapewnioną poufność osoby przeprowadzającej postępowanie mediacyjne. Strony mogą zwolnić mediatora i inne osoby biorące udział w postępowaniu mediacyjnym z tego obowiązku.

Przepisy prawne przewidują, że sąd w każdym etapie postępowania sądowego może skierować strony do mediacji.

Wymogi, aby zostać tzw. stałym mediatorem wskazano w przepisach ww. ustawy. Zgodnie z nimi, stałym mediatorem może być osoba fizyczna, która ma pełną zdolność do czynności prawnych i zarazem korzysta z pełni praw publicznych. Mediatorem nie może być sędzia (powyższy zakaz nie dotyczy jednak sędziów będących w stanie spoczynku). Inne wymogi, które należy spełnić, aby ubiegać się o wpis na listę mediatorów stałych prowadzoną przez prezesa sądu okręgowego, to: posiadanie wiedzy, jak i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji; ukończenie co najmniej 26 roku życia; znajomość języka polskiego oraz nieskazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe (również umyślne).

Wpis na listę mediatorów stałych dokonywany jest przez prezesa sądu okręgowego. Przybiera on postać decyzji o wpisie wydawanej na wniosek osoby fizycznej ubiegającej się o uzyskanie wpisu.

Prezes konkretnego sądu okręgowego prowadzi listę mediatorów stałych dla właściwości danego okręgu sądowego.

Warto również dodać, iż przepisy przewidują, że prawomocna decyzja o wpisie na listę stałych mediatorów podjęta przez prezesa konkretnego sądu okręgowego stanowi podstawę do wpisania mediatora na listę stałych mediatorów prowadzoną w innym sądzie okręgowym, jeśli mediator oczywiście złoży wniosek o wpis na listę stałych mediatorów do prezesa tego sądu.

Ważną cechą mediacji jest fakt konieczności zachowania bezstronności przez mediatora. Istotną rolę pełni też jej przymiot dobrowolności.

Zgodnie z przepisami prawa, mediator może prowadzić mediację albo na podstawie umowy o mediację, albo na podstawie postanowienia sądu kierującego strony do mediacji.

W drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Sprawiedliwości określono wysokość wynagrodzenia mediatora, w tym stałego mediatora, za prowadzenie postępowania mediacyjnego wszczętego na podstawie skierowania sądu i wydatki mediatora, w tym stałego mediatora, podlegające zwrotowi, biorąc pod uwagę rodzaj sprawy i wartość przedmiotu sporu oraz sprawny przebieg postępowania mediacyjnego, a także niezbędne wydatki związane z prowadzeniem mediacji.

Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” na lata 2018-2019